تحلیل معیارهای محله بندی شهری به منظور ارائه تقسیمات جدید محله ای (مطالعه موردی: شهر لشت نشاء، شهرستان رشت)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
doi
10.71633/jshsp.2026.1224161چکیده
محله ها به عنوان يكي از عناصر اصلي مديريت شهري از گذشته تا امروز مورد توجـه برنامهريزان قرار گرفتهاند. امروزه به دلایل گوناگونی ضوابط جدید برای تقسیم بندی محلات مورد استفاده قرارگرفته که تا حد قابل توجهی متفاوت از تقسیم بندیهای تاریخی این محلات است. هدف از پژوهش حاضر ارائه الگوی محله بندی برنامهریزی و تهیه اطلس تقسیمات فضایی شهر لشت نشاء است که برای رسیدن به این هدف از مطالعات اسنادی، مشاهدات میدانی و مصاحبه استفاده شده است. این تحقیق به لحاظ هدف کاربردی و از منظر روش توصیفی – تحلیلی است. گردآوري اطلاعات با استفاده از توزیع پرسشنامه در میان شهروندان لشت نشاء انجام شده است. معیارهای پژوهش بر اساس معیارها و اصول دستورالعمل محله بندی ابلاغی وزارت کشور و همچنین از طریق مشاهده و مصاحبه حضــوری و تهیه پرسشــنامه در میان اهالی محلهها مشخص شده و با بهره گیری از روش خوشه بندی، به ارائه محله بندی شهر مبادرت شده است. جامعه هدف، ساکنین هر محله بودند که با اســتفاده از روش کوکران به تعداد 376 نفر تعیین گردید. اعتبارتحقیق با اســتفاده از نظرات اصــلاحی صــاحبنظران و کارشـناسـان و پایایی آن از طریق آزمون آلفای کرونباخ به میزان 86/0 بدست آمد. روایی محتوایی پرسشنامه نیز با تأیید گروهی از متخصصان حوزه جغرافیا و برنامهریزی شهری احراز شد . برای تحلیل اطلاعات از آمار مکانی و با استفاد ه از نرمافزار Arc GIS انجام گرفت. در ادامه، با روی هم گذاری نقشه های حاصله، الگوی محله بندی پیشنهادی ارائه شده است . بر اساس یافته های این پژوهش در نهایت تعداد 8 محله برای شهر لشت نشاء که عبارتند از: محله "مروان کلایه" با جمعیت 1705 نفر و مساحت7/53 هکتار، محله "جورشر" با جمعیت 1889 نفر و مساحت 4/56 هکتار، محله "کوی آبنده" با جمعیت 766 نفر و مساحت 7/14 هکتار، محله "بالاجورشر"با جمعیت 1451 نفر و مساحت 6/80 هکتار، محله "توچاه" با جمعیت 1607 نفر و مساحت 5/65 هکتار، محله "گنجا محله" با جمعیت 488 نفر و مساحت 8/42 هکتار، محله "سادات محله"با جمعیت 1309 نفر و مساحت 5/36 هکتار و محله "ولم" با جمعیت 1324 نفر و مساحت 9/40 هکتار با مشخصات جمعیتی و مکانی همگن در راستای برنامهریزی اطلس تقسیمات فضایی شهر تعیین شد که در کاربست آن میتواند در آینده زمینههای توسعه پایدار محلهای را فراهم آورد.