سنجش تاثیر مولفه‌های کیفی مسکن بر سلامت روان ساکنان خانه‌های کوتاه مرتبه و میان مرتبه(نمونه موردی: محله زعفرانیه تبریز)

نویسندگان

1

2 دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

doi
10.71633/jshsp.2026.1221646
چکیده

امروزه، محیط نابسامان سکونتگاه‌های انسانی و شهرها بعنوان یکی از عوامل موثر در استرس و تنش‌های روانی انسان‌ها محسوب می‌شود که این امر موجب افزایش تمرکز بر روی مطالعات میان رشته‌ای در رابطه با نقش محیط بر سلامت روان بدنبال بررسی محیط شهری برای کاهش تنش‌های موجود شده‌است. باتوجه به نقش بالقوه محیط کالبدی بر استرس، افسردگی و سایر شاخص‌های سلامت روان، ضروری است که جوانب مختلف نقش آن بررسی شود. بدین منظور در این مقاله،  با هدف بررسی موشکافانه تأثیر جداگانه مولفه‌های کیفی مسکن بر سلامت روانی افراد با تقسیم بندی خانه‌ها در دسته بندی خانه‌های کوتاه مرتبه و میان مرتبه، به مطالعه دقیق هر یک از گونه‌های مسکن پرداخته شد. بدین منظور در این نوشتار، علاوه بر سنجش تاثیر مولفه‌های کیفی مسکن  بر سلامت روان  شهروندان، بدنبال دستیابی به چگونگی اثرگذاری ارتفاع انواع خانه‌ها بر سلامت روان شهروندان نیز می‌باشد. روش تحقیق در این پژوهش از نوع علی-مقایسه‌ای بوده که با جمعیت آماری100 نفر(زن و مرد) از میان افرادساکن در خانه‌های کوتاه مرتبه(1تا2 طبقه) و خانه‌های میان مرتبه(4تا8 طبقه) در محله زعفرانیه شهر تبریز مورد مطالعه قرار گرفته‌است که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. یافته‌ها نشان می‌دهند که هریک از مولفه‌ها در سلامت روانی افراد در انواع خانه‌ها دارای نقش‌های متفاوتی می‌باشند و بطور خلاصه می‌توان چنین نتیجه گیری کرد که  مولفه‌ی کالبدی در سلامت روانی ساکنان خانه‌های کوتاه مرتبه نقش مهم‌تری نسبت به سایر مولفه‌ها داشته و در مورد عدم سلامت روانی آنان، مولفه فرهنگی اجتماعی نقش پررنگ تری ایفا می‌کند. همچنین، در مورد ساکنان خانه‌های میان‌مرتبه چنین می‌توان اذعان داشت که مولفه‌های عملکردی و کالبدی نقش مهمی در عدم سلامت روانی آنها نسبت به سایر مولفه‌ها داشته اند و بطور کلی افراد ساکن در خانه‌های کوتاه مرتبه به مراتب دارای سلامت روانی بیشتری نسبت به افراد ساکن در خانه‌های میان مرتبه می‌باشند.

کلیدواژه‌ها