تبيين مولفههاي اثرگذار بر سرمايه اجتماعي در توسعه نواحي روستايي (مطالعه موردي: روستاهاي شهرستان رشت)
نویسندگان
1 گروه جغرافيا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامي، رشت، ايران
2 گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
3 گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
doi
10.71633/10.71633/jshsp.2026.1228733چکیده
سرمايه اجتماعي امروزه به عنوان يکي از شاخصههاي بنيادين رشد و توسعه در هر جامعهاي مطرح است و حوزههاي متفاوتي از جمله توسعه روستايي را در بر ميگيرد. به طور کلي سرمايه اجتماعي در بردارنده مفاهيمي چون اعتماد، همکاري و روابط متقابل بين اعضاء يک گروه است به شيوهاي که گروه را به سمت دستيابي به هدفي که بر مبناي ارزشها و معيارهاي رايج در جامعه مثبت تلقي ميشوند، هدايت کند. در همين راستا اهميت نقش سرمايه اجتماعي مسالهاي است که در سالهاي اخير مورد توجه قرار گرفته است .در واقع سرمايه اجتماعي نقطه شروع اساسي براي دستيابي به زيستپذيري روستايي است. درنتيجه، تحليل آن در سيستمهاي برنامهريزي و سياستگذاري سکونتگاههاي روستايي توجه زيادي را به خود جلب کرده است. علاوه بر اين، به عنوان يکي از سنگ بناهاي توسعه و تحول روستايي، سرمايه اجتماعي پايه محکمي براي بهبود درک مثبت و سازگار روستاييان از مشارکت و مشارکت در پروژهها و ابتکارات توسعه اجتماعي-اقتصادي که محيط زيست اکولوژيکي و زيستپذيري کلي جوامع روستايي را بهبود ميبخشد، فراهم ميکند. اين تحقيق با استفاده از روش توصيفي – تحليلي همراه با مطالعات کتابخانه اي، اسنادي و ميداني به تبيين اثرات سرمايه اجتماعي در توسعه روستاهاي شهرستان رشت پرداخته و هدف از آن تبيين اثرات سرمايه اجتماعي درتوسعه روستاها وتعيين شاخصهاي کليدي موثر و موانع تاثيرگذار سرمايه اجتماعي در فرآيند تحول روستاها وتعيين اولويتهاي مرتبط با شاخصهاي سرمايه اجتماعي بر توسعه روستايي است. جامعه آماري نواحي روستايي شهرستان رشت و جامعهي نمونه کليه سرپرستان خانوار، افراد تحصيل کرده و مديران روستايي ميباشد. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان تعيين گرديده و براين اساس از 384 نفر با استفاده از پرسشنامه و بصورت تصادفي ارزيابي بعمل آمد..براي تجزيه تحليل اطلاعات با استفاده از نرم افزار Spss از روش هاي آماري استفاده شده ونتايج نشان ميدهدکه اکثريت پاسخ دهندگان در مولفه مشارکت، انسجام و مولفه شبکهها و روابط اجتماعي در روستاها مخالف وکاملا مخالف بوده و حتي در کمک همگاني اهالي روستا براي حل مشکلات بدون نظر هستند. نتايج آزمون بيانگر اينست که عامل انسجام،شبکههاي اجتماعي و مشارکت روستاييان نقش مهم و معنيداري در پيشبرد توسعه پايدار روستاهاي شهرستان رشت دارند. انسجام به عنوان مؤلفهاي با ضريب بالاتر (0.497) اثر قويتري نسبت به شبکههاي اجتماعي(0.222) ومشارکت(0.024) برتوسعه پايدار دارد. اين يافتهها تأکيد ميکندکه برنامهريزيهاي توسعهاي بايد با تقويت سرمايه اجتماعي و افزايش مسئوليتپذيري و همکاري در ميان روستاييان همراه باشد.
