ارزیابی میزان مطلوبیت خدمات کاربریهای بهداشتی- درمانی دولتی در مناطق شهری (مطالعه موردی: شرق کلانشهر اهواز)

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد ماهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ماهشهر، ایران

2 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد ماهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ماهشهر، ایران

doi
10.71633/jshsp.2026.1220154
چکیده

میزان برخورداری از شاخص های بهداشتی یکی از شاخص های توسعه یافتگی محسوب می شود زیر اصل سلامتی یکی از عوامل توسعه و ضامن بقای هر جامعه است. به همین دلیل در اکثر کشورهای پیشرفته بخش بهداشت و درمان با رعایت استانداردهای لازم و با بستر سازی مناسب توجه می شود. زیرا شاخص بهداشت و درمان با توجه به نقش والایی که در تامین سلامت افراد جامعه دارد. از مهمترین شاخص های پیشرفت هر کشوری به شمار می آید و میزان موفقیت برنامه های توسعه ملی نیز تا اندازه زیادی در گروه دستیابی به هدف های این بخش است. هدف این تحقیق ارزیابی میزان مطلوبیت خدمات کاربریهای بهداشتی- درمانی دولتی در شرق شهر اهواز است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی – توسعه ای و ازلحاظ ماهیت و روش انجام، توصیفی – تحلیلی و پیمایشی است. حجم نمونه با روش دلفی 15 نفر از متخصصین حوزه بهداشتی درمانی و به روش نمونه برداری غیر احتمالی انجام گردید. سپس با استفاده از مدل ی ISM و تعیین نوع ارتباط عوامل و تجزیه وتحلیل، در 7 مرحله انجام شد. نتایج حاصل بیانگر آن است که متغیرهای محیط گردشگری، مهاجرت و تراکم جمعیت به عنوان اصلی‌ترین عوامل محرک که در مدیریت و سیاست‌گذاری مورد توجه ویژه قرار گیرند و نقش بنیادین در شکل‌دهی به ساختار کلی دسترسی و کیفیت خدمات دارند. همچنین متغیرهای ترافیک، تعداد پزشکان، مصرف دخانیات و دیگر متغیرهای رابط به دلیل تأثیرگذاری و تأثیرپذیری بالایی که دارند، برای ایجاد تغییرات موثر درنظام سلامت ضروری است که مورد توجه قرار گیرند . متغیرهایی مانند تعداد داروخانه‌ها به عنوان شاخص‌های نتیجه تلقی می‌شوند که تغییرات آن‌ها از طریق تغییرات در متغیرهای اثرگذار و رابط هدایت می‌شود و در نهایت سلامت و دسترسی شهروندان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. متغیر حفاظت منابع به دلیل داشتن ویژگی خودمختاری و اتصالات ضعیف، اولویت کمتری دارد و می‌تواند به صورت مستقل و خارج از سیستم گسترده‌تر دیده شود .