کاربست رویکرد اشتراس-کوربین در تدوین نظریه داده‌بنیاد تاب‌آوری شهری در برابر سیل در شهر کرج و ارزیابی آن از طریق تحلیل مسیر

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

3 گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

doi
10.71633/jshsp.2027.1032455
چکیده

یکی از روش­های پژوهش متداول در تدوین چارچوب­های نظری پژوهش­های علمی بهره­گیری از روش گراندد­تئوری یا نظریه داده­بنیاد می­باشد. علی­رغم این که از ابداع روش فوق حدود نیم­قرن می­گذرد اما در دو دهه اخیر به دلیل پاسخگوی روش فوق به مسائل پیچیده­ای مانند شهر، بیش از پیش مورد استقبال واقع شده است هدف اصلی پژوهش حاضر استفاده از رویکرد اشتراس-کوربین در تدوین نظریه داده­بنیاد تاب­آوری شهری در برابر سیل در شهر کرج و ارزیابی صحت آن از طریق تحلیل مسیر بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از منظر نوع، آمیخته بود، در بخش کیفی مبتنی بر روش نظریه داده­بنیاد و رویکرد نظام­مند بوده که بر روی داده­هایی که از طریق نظرسنجی از خبرگان با استفاده از تکنیک دلفی بدست آمده بود، اجرا شد و در بخش کمی از روش مدلسازی معادلات ساختاری بهره گرفته شد. جامعه آماری در بخش کیفی پنل خبرگان برنامه­ریزی شهری بودند که 10 نفر از آنان بنا به قاعده اشباع نظری و به روش هدفمند به عنوان نمونه انتخاب شدند و جامعه آماری در بخش کمی خبرگان دانشگاهی و مسئولان اجرایی بودند که 100 نفر از آنان بر اساس فرمول کوکران و به روش دردسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده­ها در بخش کیفی مصاحبه نیمه­ساختاریافته و در بخش کمی پرسشنامه­ای محقق­ساخته بود ابزار گردآوری داده­ها در بخش کیفی مصاحبه نیمه­ساختاریافته و در بخش کمی پرسشنامه­ای محقق­ساخته شامل 69 گویه بود که پایایی آن بر مبنای آلفا کرونباخ معادل 828/0 بدست آمده و برای تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم­افزارهایMAXQDA 13.28و Smart PLS3.2 استفاده شد. شاخص­های نیکویی برازش و 792/0=GOF نشان داد که مدل استخراج شده از قدرت برازش مناسبی با داده­ها برخوردار بوده است. نتایج حاکی از آن است که اثر عوامل فنی (212/0=β)، عوامل زمینه­ای (226/0=β) و عوامل مداخله­گر (421/0=β) بر مقوله محوری، اثر مقوله محوری (283/0=β)، عوامل زمینه­ای (516/0=β) و عوامل مداخله­گر (768/0=β) بر راهبردها و اثر راهبردها (996/0=β) بر پیامدها تأیید می­شود. همچنین عوامل مداخله­­گر بیشترین تأثیر را بر مقوله محوری و راهبردها دارد