شکستن خواب و بهبود جوانه‌زنی بذر دو گونه گل ماهور (Verbascum L.) تحت تأثیر تیمارهای فیزیکی و شیمیایی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم باغبانی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

2 گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

3 گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

doi
10.30495/jsr.2023.1980388.1248
چکیده

مطالعات مربوط به جوانه‌زنی بذرها، از ابزارهای کلیدی برای برنامه‌های حفاظتی به‌شمار می‌روند. از آنجایی که تکثیر گل ماهور در عرصه‌های طبیعی بیشتر از طریق بذر صورت می‌گیرد، لازم است تا روش‌های مناسب برای از بین بردن رکود بذر این گیاه مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین پژوهش حاضر در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار به بررسی شکستن خفتگی بذر گونه‌های V. thapsus و V. kochiiforme می‌پردازد. تیمارهای مورد استفاده شامل آب گرم، تیمار حرارتی، خراش‌دهی فیزیکی و شیمیایی، سرمادهی مرطوب و تیمار تلفیقی سرمادهی مرطوب و خراش‌دهی فیزیکی بود. نتایج نشان داد سرمادهی باعث افزایش جوانه‌زنی بذر V. thapsus شد. همچنین بذر V. kochiiforme با سرمادهی 1 ماهه به‌همراه خراش‌دهی نسبت به دیگر تیمارها جوانه‌زنی بهتری داشت و سرمادهی بیشتر اثر چشم‌گیری در افزایش جوانه‌زنی این گونه نداشت بلکه در برخی موارد منجر به فعالیت قارچ‌ها شد که جوانه‌زنی را تحت تأثیر قرار داد و باعث کاهش آن شد. بنابراین با توجه به افزایش جوانه‌زنی پس از سرمادهی V. thapsus می‌توان به این نتیجه رسید که خواب فیزیولوژیکی دارد و V. kochiiforme علاوه بر خواب فیزیولوژیکی می‌تواند خواب فیزیکی به‌دلیل پوشش دانه سخت خود داشته باشد. همچنین تیمار آب جوش نه تنها باعث جوانه زنی گل ماهور نشد بلکه به عنوان یک عامل بازدارنده مانع جوانه زنی این گیاه شد.