برآورد ظرفیت نگهداری آب تاج‌پوشش و ضریب تاج‌بارش مستقیم تک‌درختان سرو نقره‌ای (پژوهش موردی: پارک جنگلی چیتگر تهران)

نویسندگان
doi
10.22092/ijfpr.2014.12426
چکیده

پژوهش پیش‌رو با هدف برآورد میزان ظرفیت نگهداری تاج‌پوشش ( S ) و نرخ تبخیر به شدت باران در زمان بارندگی () با استفاده از روش Pereira و نیز ضریب تاج‌بارش مستقیم ( p ) در تک‌درختان سرو نقره‌ای ( Cupressus arizonica Green.) واقع در پارک چیتگر تهران با اقلیم نیمه‌خشک، طی یک سال (بهمن‌ماه 1390 تا بهمن‌ماه 1391) انجام شد. میزان بارندگی در هر رخداد توسط شش باران‌سنج و تاج‌بارش توسط 20 باران‌سنج اندازه‌گیری شد. باران‌ربایی از تفاوت تاج‌بارش و باران در هر رخداد باران به‌دست آمد. درمجموع 55 رخداد باران با عمق تجمعی 234 میلی‌متر ثبت و درصدهای تجمعی و نسبی باران‌ربایی به‌ترتیب 21/8 درصد و 32/1 درصد برآورد شدند. بین باران‌ربایی و باران،همبستگی توانی مثبت و معنی‌داری (r=0/89 ) و بین درصد نسبی باران‌ربایی و باران برای میانگین پنج تک‌درخت سرو نقره‌ای همبستگی توانی منفی و معنی‌داری (r=0/69 ) مشاهده شد. میانگین مقدار ظرفیت نگهداری آب تاج‌پوشش، 0/38 میلی‌متر، نرخ تبخیر به شدت باران در زمان بارندگی، 0/14 و ضریب تاج‌بارش مستقیم، 0/46 به‌دست آمدند. برای مدیریت صحیح جنگل‌کاری‌ها، آگاهی از مقدار باران‌ربایی و اجزای آن مانند ظرفیت نگهداری آب تاج‌پوشش،نرخ تبخیر به شدت باران در زمان بارندگی و نیز ضریب تاج‌بارش مستقیم در کنار مقدار تعرق درختان می‌تواند به انتخاب گونه‌های مناسب و سازگار در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور کمک نماید. جهت برآورد ظرفیت نگهداری آب تاج‌پوشش که پارامتر مهمی در فرآیند باران‌ربایی می‌باشد، می‌توان از تنها روش موجود در سطح تک درختان، روش Pereira، استفاده کرد.