بررسی پیش¬تیمارهای تغذیهای بر ویژگیهای جوانهزنی، محتوی رنگزیرهای فتوسنتزی و متابولیت های ثانویه آنتوسیانین و فنل بافت گیاهچه دو ژنوتیپ کنجد (Sesamum indicum L.)
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد تهران
2 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
doi
https://doi.org/10.71544/seedresearch.2026.1200756چکیده
کنجد (Sesamum indicum L.) یک گیاه روغنی از خانواده پدالیاسه است که به دلیل روغن و پروتئین با کیفیت بالا در مناطق گرم و خشک کشت میشود. پیشتیمار بذر یک روش است که بذر را قبل از کاشت برای جوانهزنی آماده میکند و شامل روشهایی مانند هیدروپرایمینگ، اسموپرایمینگ و نوتری پرایمینگ است. این مطالعه اثر تیمارهای پیشتیمار تغذیهای بر خصوصیات جوانهزنی و پارامترهای رشدی گیاهچههای دو رقم کنجد، اولتان ویل دشتستانی و چمستان، بررسی کرد. تیمارها شامل کنترل، هیدروپرایمینگ، نیترات پتاسیم، کلسیم کلراید و سولفات آهن بودند. آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی در پتری دیش و شرایط آزمایشگاهی انجام شد. نتایج نشان داد که پیشتیمار بذر بر درصد جوانهزنی، محتوای آب نسبی، کلروفیلها، آنتوسیانین، فنل و کاروتنوئید تأثیرگذار بود. همچنین، رقم چمستان واکنش کمتری نسبت به دیگر ژنوتیپها نشان داد. به طور کلی، پیشتیمار موجب بهبود ویژگیهای بیوشیمیایی و افزایش متابولیتهای ثانویه مانند فنل، آنتوسیانین و کاروتنوئید شد. بیشترین میزان کاروتنوئید در ژنوتیپ چمستان مشاهده شد و تیمار نیترات پتاسیم بیشترین میزان آنتوسیانین و فنل را داشت. در نهایت، پیشتیمار باعث کاهش سرعت واریانس جوانهزنی و بهبود همگنی آن شد و به گیاهچهها کمک کرد تا سریعتر و یکنواختتر جوانه بزنند.
