مرجانها،اکوسیستمهاى شکننده و درمعرض تهدید و ارزیابى سکوهاى نفتى به عنوان مرجانهاى مصنوعى

نویسندگان

1 عضو هیات علمى دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه)

2 عضو هیات علمى دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اهواز

doi
چکیده

صخره هاى مرجانى 1در شاخه مرجان ها یا کیسه تنان 2قرار دارند. پست ترینجانوران پرســلولى 3هستند که داراى بافت هاى مشخص و صفات اختصاصىمى باشــند. این اکوسیســتم ها مکانى براى تغذیه و تخم گذارى بســیارى ازگونــه هاى دریایى اعم از بى مهــرگان و مهره داران ) جلبک ها ، علف هاىدریایى ، اســفنج ها ، نرم تنان ، ســخت پوستان و ماهى ها ( مى باشند، تنوعزیستى در این اکوسیستم ها در حد قابل توجهى مى باشد و از این نظر بسیارحایز اهمیت هستند.با توجه به اهمیت بالاى این اکوسیســتم ها در حفظ تنوع زیستى واز طرفىحساس و شکننده بودن آن ها در برابر عوامل مخرب و آلاینده محیط زیستىو از آنجا که مدت زمان بسیار زیاد و گاه حتى صدها سال براى ایجاد پولیپ هاىمرجانى زمان لازم است ، حفظ این پناهگاه ها بسیار با اهمیت است چرا که مانندبســیارى از بحران هاى محیط زیســتى که عامل موثر ، دخالت هاى نابجاىانســان مى باشد، در این زمینه نیز از بین رفتن صخره هاى مرجانى در نتیجهفعالیت هاى مخرب انسان ها مانند آلودگى حاصل از ترکیبات نفتى و روغنى،پســاب هاى آلوده ى کشاورزى و صنعتى ، گرم شدن جهانى، برداشت نابجا،فعالیت هاى مخرب توریســم ، صیادى و .. به یک بحران مهم تبدیل شــدهاست. ضرورى به نظر مى رسد قبل از بروز زیان هاى جبران ناپذیر ناشى از ازبین رفتن این اکوسیستم هاى زیبا و آسیب پذیر نقاط بحرانى از نظر حفاظتىبایــد شناســایى گردند و با مدیریت صحیح ضمن بازســازى ایــن ذخایر ازآســیب هاى بیش تر جلوگیرى گردد چراکه اغلب این موجودات دیر تجدیدشونده و حتى برخى تجدید ناپذیر هستند ، در صورت تخریب مناطق مرجانىبا فراهم شــدن شرایط محیطى مســاعد حداقل 500سال براى بازسازى اینمنطق زمان لازم اســت. ایجاد و توسعه زیســتگاه مصنوعى به عنوان مرجانمصنوعــى 4یکى از راه کارهاى مهم حفاظتى و احیــا کننده در این زمینه بهشــمار مى رود. امروزه زیست گاه هاى مصنوعى در دنیا مورد توجه مى باشندو اغلب کشــورهایى که در ســاحل دریاها و اقیانوس ها واقع شــده اند به آنپرداخته واز این طریق توانســته اند علاوه بر احیاى محیط هاى آســیب دیده،تولید دریایى را نیز افزایش دهند.زیســتگاه مصنوعى عبارت اســت از قرار دادن ساختارهایى شبیه به زیستگاهطبیعى در دریا که در بهره بردارى از دریا اثر مفید داشــته باشــد و اثر ســویىایجــاد نکند. با توجه به اتمام تولیدات میــدان هاى نفتى در مناطق نفت خیزســواحل ، سکوهاى ســاحلى به تدریج زیاد مى شود. استفاده مجدد از اجزاىاین ســکوها در آب هاى منطقه به عنوان قســمتى از پتانسیل نهایى طرح هابــه عنوان مرجان هاى مصنوعى به عنــوان نظر یا عقیده Ekoreefدر دنیامطــرح اســت. نحوه قرار دادن ســکوها با توجه به هدف مــورد نظر از ایجادمرجان متفاوت اســت و ارزیابی اثرات اقتصادی _ اجتماعی و محیط زیســتى، Ekoreefقبل از انجام طرح ضرورى مى باشد).