سمیت تنفسی اسانس 53 گونه اکالیپتوس ایرانی علیه آفت انباری، (Sitophilus oryzae L. Col., Curculionidae)

نویسندگان
doi
10.22092/ijfrpr.2016.106020
چکیده

اکالیپتوس بومی استرالیاست و گونه‌های زیادی از این جنس به کشورهای دیگر و ازجمله ایران وارد شده و در حال حاضر حدود 50 گونه اکالیپتوس در شمال و جنوب ایران وجود دارد. اگرچه بنا به دلیل اهمیت اقتصادی بالا و زینتی بودن آنها، این درختان در پروژه‌های جنگل‌کاری مورد استفاده قرار گرفته و در سطح وسیع کاشته می‌شوند ولی اهمیت اصلی اکالیپتوس‌ها به دلیل منبع تولیدکننده اسانس می‌باشد. این تحقیق در راستای کاربرد بیولوژیکی اسانس گونه‌های مختلف اکالیپتوس انجام شد و خاصیت حشره‌کشی اسانس 53 گونه اکالیپتوس علیه آفت انباری Sitophilus oryzae (L.) مورد مطالعه قرار گرفت. اگرچه همه اسانس‌های استخراج شده از 53 گونه اکالیپتوس سمیت تنفسی قابل توجهی روی S. oryzae داشتند اما مقادیر LC50 آنها با یکدیگر متغیر بوده و دامنه تغییر آنها از 67/22 تا 12/59 میکرولیتر بر لیتر هوا بود. به‌طوری‌که از بین تمام اسانس گونه‌های مختلف اکالیپتوس آزمایش شده، اسانس‌های استخراج شده از گونه‌های E. camaldulensis, E. globulus, Eucalyptus flocktoniae, E. fraxinoides, E eucalyptus stricklandii , , و E. macarthurii بالاترین مقدار LC 50 (کمتر از 30 میکرولیتر بر لیتر هوا) را روی S. oryzae داشتند، از این‌رو این گروه از اسانس‌ها قابلیت این را دارند که در آینده برای تولید حشره‌کش‌های کم‌خطر تدخینی و سازگار با محیط‌زیست مورد استفاده قرار گیرند.