فرانظریه‌پردازی در علوم اجتماعی

نویسندگان

1 ارشناس‌ارشد مطالعات فرهنگی.

2 عضو هیات علمی گروه علوم‌ اجتماعی، دانشگاه پیام نور مرکز اهر. (نویسنده مسوول)

3 دانشجوی کارشناسی ‌ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز.

doi
چکیده

مفهوم و فرانظریه‌پردازی در ادبیات علوم اجتماعی، تحت عناوین مختلفی هم چون فراجامعه‌شناسی، جامعه‌شناسی بازاندیشانه و جامعه‌شناسیِ جامعه‌شناسی ظهور پیدا کرده است. هدف این مقاله، معرفی و تحلیل فرانظریه‌پردازی جامعه‌شناختی است. این مقاله بر اساس مطالعه‌ی کارهای هواداران عمده‌ی فرانظریه و نیز بحث‌های انتقادی مخالفان آن تنظیم شده است. مقاله با بررسی تعاریف فرانظریه و سپس ارائه‌ی تعریفی مشخص از آن آغاز نموده، در ادامه به رابطه‌ی آن با مفهوم بازاندیشی پرداخته و در نهایت سودمندی‌های فرانظریه‌پردازی و هم چنین انتقادات وارده بر آن را مطرح می‌کند. بسیاری ازجامعه‌شناسان و نظریه‌پردازان بر لزوم پیشرفت و توسعه نظریه‌ی اجتماعی تأکید کرده‌اند. از آن جا که فرانظریه‌پردازی گام مؤثری در غنی‌تر ساختن نظریه‌ها است، بایستی به این حوزه توجه بیشتری معطوف گردد.