مطالعه جامعه‌شناختی وجدان کاری و عوامل سازمانی مؤثر بر آن (مطالعه مقایسه‌ای کارکنان ادارات دولتی تهران و یاسوج)

نویسندگان

1 دکترای جامعه‌شناسی و دانشیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.

2 دکترای جامعه‌شناسی از دانشگاه میسور هندوستان و مدرس دانشگاه فرهنگیان یاسوج.

3 کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال.

doi
چکیده

هدف مطالعه حاضر، بررسی میزان وجدان کاری کارکنان ادارات دولتی شهر تهران و یاسوج و مطالعه عوامل سازمانی مؤثر بر آن است. مطالعه حاضر با استناد به نظریه های پارسونز، دورکیم، کوهن، مازلو و هومنز و با هدف پاسخگویی به این که میزان وجدان کاری در بین کارکنان ادارات دولتی مورد نظر (استانداری، فرمانداری و شهرداری) در چه حدی است و عوامل مؤثر بر این مقوله کدامند؟ انجام گرفته است. برای پاسخگویی به این سوال، مطالعه ای با روش توصیفی پیمایش و با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق ساخته 78 گویه ای بر روی 386 نفر از کارکنان که به روش نمونه گیری سهمیه ای انتخاب شده اند صورت گرفت. در این مطالعه، رابطه متغیرهای مستقل احساس عدالت سازمانی، مشارکت سازمانی، فشار نقش، شفافیت نقش های سازمانی و پایگاه شغلی با متغیر وابسته وجدان کاری، مورد سنجش قرار گرفت که مهم ترین نتایج مبین آن است که میزان وجدان کاری (در بازه یک تا پنج) 76/3 و در حد متوسط رو به بالاست. هم چنین وجدان کاری کارکنان در یاسوج 45/3 و در تهران 37/3 بوده است. عوامل اثرگذار بر پیش بینی وجدان کاریی برحسب اولویت عبارتند از: عدالت سازمانی با تأثیر علّی 887/0 در مرتبه اول، شفافیت نقش سازمانی با تأثیر علّی 411/0 در مرتبه دوم، فشار نقش با تأثیر علّی 285/0- در مرتبه سوم، مشارکت سازمانی با تأثیر علّی 211/0در مرتبه چهارم و پایگاه شغلی با تأثیر علّی 003/0در مرتبه آخر و پنجم قرار دارد.