فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: اسرائیل از روز هفتم اکتبر 2023، موج جدید تجاوزهای خود را در نوار غزه آغاز کرد و جنایت‌های بی‌سابقه‌ای را مرتکب شد که در پی آن، هزاران تن از ساکنان غزه به شهادت رسیده و یا مجروح شده‌اند. با وجود این، اسرائیل و حامیان غربی‌اش، از «حق دفاع مشروع» سخن می‌گویند و تجاوز‌ها را با همین یک عبارت توجیه می‌کنند. این در حالی است که بر اساس مقررات بین‌المللی، مردمِ تحت‌سلطۀ استعمار و اشغال خارجی، چنانچه امکان اِعمال حق تعیین سرنوشت خود را به‌صورت مسالمت‌آمیز نداشته باشند، از حق مقاومت با همۀ ابزارهای موجود -حتی مبارزة مسلّحانه- برخوردارند. دراین‌راستا، هدف پژوهش حاضر، شناسایی ادلۀ لزومِ به‌رسمیت شناختن حق بر مقاومت مردم فلسطین و آثار قانونی مهمی که این حق به‌دنبال دارد، است. روش: این پژوهش، به روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی انجام شده است. یافته‌ها و نتایج: در پرتو اندیشۀ حقوق طبیعی و مشخصاً حق تعیین سرنوشت به‌عنوان یکی از قواعد آمرۀ حقوق بین‌الملل، مردم سرزمین تحت‌اشغال -ازجمله فلسطین- می‌توانند حق بر مقاومت را با تمام ابزارهای موجود -حتی مبارزة مسلحانه- و با رعایت موازین حقوق بین‌الملل استیفا نمایند. ضمن‌اینکه دولت‌های ثالث نیز موظف هستند نه‌تنها از شناسایی وضعیت غیرقانونی ناشی از اشغالگری خودداری کنند، بلکه باید در راستای پایان بخشیدن به نقض قواعد آمره و اشغالگری، کمک‌های معنوی و مادی خود را از مردم تحت‌سلطه دریغ نورزند. قدرت اشغالگر نیز در سرزمین اشغالی، حق توسل به دفاع مشروع را ندارد و می‌توان ‌گفت حق بر مقاومت، تضمینی برای ‌خاتمه‌بخشیدن به اشغال فراهم می‌کند.