فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه پدیده آتش سوزی در عرصه های جنگلی به عنوان یکی از بلایای طبیعی بخش وسیعی از جنگل های جهان را مورد تهدید قرار داده است. با توجه به اثرات مخرب آتش سوزی بر جنگل، انجام تحقیقاتی که با استفاده از روش های نوین بتوانند گسترش آتش سوزی را پیش بینی کنند، بسیار ارزش مند است. این مطالعه به منظور بررسی روش های مختلف مدل سازی و شبیه سازی گسترش آتش سوزی در جنگل های جهان و ایران انجام شده است. مدل های ریاضی اساس برنامه های کامپیوتری شبیه سازی رفتار آتش می باشند. این مدل ها به چهار دسته مدل های نظری، سیستم فیزیکی، تجربی و نیمه تجربی تقسیم می شوند. مدل های نظری قابلیت تعمیم به اکوسیستم های مختلف را دارند، اما اعتبارسنجی آن ها مشکل است. مدل های فیزیکی (سطحی، تاجی، زمینی، لکه ای) با توجه به نوع آتش سوزی های جنگلی توسعه یافته اند، اما این مدل ها گاهی دارای دقت کافی نیستند و اعتبارسنجی آن ها مشکل است. مدل های تجربی به دلیل سهولت استفاده، بسیار کاربردی می باشند، اما این مدل ها فقط برای اکوسیستم های با شرایط مشابه آن چه در فرمول بندی و آزمون مدل به کار رفته است، قابل اجرا می باشند. مدل های نیمه تجربی به دلیل اعتبارسنجی آسان تر، سادگی و سازگاری با داده‌های رستری بسیار مورد توجه قرار گرفته اند، اما عدم قابلیت برای آتش سوزی های تاجی و لکه ای، برنامه نویسی دشوار و لزوم در دسترس بودن داده های مورد نیاز برای همه پارامترهای مؤثر در مدل مربوطه، از معایب این مدل ها می باشد. با توجه به شرایط جنگل های ایران مدل های نظری، مدل های فیزیکی آتش سوزی سطحی و مدل های نیمه تجربی راترمل (Rothermel)، فارسایت (FARSITE) و اتوماسیون سلولی (Cellular Automata) می توانند بهترین مدل ها برای گسترش آتش سوزی در جنگل های ایران باشند.