فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه:: لینگواتولا سراتا که با نام رایج کرم زبانی شناخته می‌شود، یک انگل زئونوز از راسته پنتاستومیدا است که مرحله نوچه‌ای آن در بافت‌های داخلی میزبانان واسط مانند نشخوارکنندگان تجمع یافته و موجب ضایعات پاتولوژیک و زیان‌های اقتصادی در صنعت دامپروری می‌شود. هدف: با توجه به نگرانی‌های مربوط به مقاومت دارویی و آثار منفی داروهای شیمیایی بر سلامت و محیط زیست، مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اثرات کشندگی عصاره‌های آبی و الکلی گیاه گزنه علیه نوچه‌های لینگواتولا سراتا در شرایط آزمایشگاهی انجام گرفت. روش کار: در این پژوهش، نوچه‌ها از غدد لنفاوی مزانتریک بزهای ذبح‌شده در کشتارگاه جدا شده و با چهار غلظت مختلف از هر دو عصاره (10، 1، 1/0 و 01/0 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر) در زمان‌های 24، 48، 72 و 96 ساعت تیمار شدند. برای مقایسه، از آیورمکتین به‌عنوان کنترل مثبت استفاده شد. مرگ‌ومیر نوچه‌ها بر اساس عدم تحرک و واکنش‌ناپذیری ثبت شد و مقادیر LC₅₀ با تحلیل پروبیت محاسبه گردید. برای تحلیل داده‌ها از آزمون واریانس یک‌طرفه (One-way ANOVA) استفاده شد و در صورت معنی‌دار بودن نتایج، مقایسه میانگین‌ها با آزمون دانکن انجام گرفت. در تمام آزمون‌ها، مقدار p کمتر از ۰٫۰۵ معنادار در نظر گرفته شد. نتایج: نتایج نشان داد عصاره آبی گزنه در غلظت 10 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر پس از 48 ساعت موجب مرگ 100 درصد نوچه‌ها شده و LC₅₀ آن 964/0 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر بود؛ در حالی که عصاره الکلی در شرایط مشابه، مرگ‌ومیر 84 درصد در 96 ساعت ایجاد کرد و LC₅₀ آن 188/1 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر به‌دست آمد. آیورمکتین در تمام غلظت‌ها در مدت 12 ساعت موجب مرگ 96 تا 100 درصد نوچه‌ها شد (LC₅₀=0/316). بافر فسفات به عنوان کنترل منفی هیچ‌گونه اثر کشنده‌ای بر نوچه‌ها نشان نداد. نتایج نشان داد که عصاره آبی گزنه نسبت به عصاره الکلی کارایی بیشتری در کشتن نوچه‌ها داشت.