فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با افزایش تهدیدات طبیعی و انسانی، توجه به الزامات پدافند غیرعامل در فرایند طراحی و توسعه زیرساخت‌های شهری کلان‌شهرها اهمیت روزافزونی یافته است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و تحلیل سطح تاب‌آوری زیرساخت‌های کالبدی-عمرانی مناطق ۲۲گانه شهر تهران از منظر پدافند غیرعامل و در بازه زمانی سال ۱۴۰۳، با بهره‌گیری از رویکردی جامع و نظام‌مند صورت پذیرفته است، در این راستا، با تلفیق روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره (ANP)، تحلیل‌های مکانی مبتنی بر سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و منطق فازی، ضمن گردآوری و به‌کارگیری نظرات خبرگان، وضعیت موجود و نقاط آسیب‌پذیر کلان‌شهر تهران استخراج و تحلیل شده است، نوآوری شاخص پژوهش حاضر، استفاده هم‌زمان از مدل‌های وزنی ANP، تحلیل‌های مکانی GIS و منطق فازی در مقیاس منطقه‌ای، به منظور تولید نقشه تاب‌آوری نواحی ۲۲گانه تهران با اتکا بر داده‌های مکانی و دیدگاه صاحب‌نظران است؛ رویکردی که در مطالعات پیشین کمتر مورد توجه قرار گرفته است، یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که نواحی شمالی و مرکزی شهر تهران با برخورداری از میزان مطلوب زیرساخت‌های حیاتی، توزیع متعادل جمعیت و رعایت مؤلفه‌های پدافند غیرعامل، بالاترین سطوح تاب‌آوری را دارا هستند. در مقابل، مناطق جنوبی و جنوب‌شرقی (مناطق ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹ و ۲۰) به دلیل فراوانی بافت‌های فرسوده، ضعف دسترسی به مراکز امدادی، پراکنش نامناسب زیرساخت‌های حیاتی و چالش‌های ساختاری و مدیریتی، پایین‌ترین شاخص‌های تاب‌آوری را نشان می‌دهند. همچنین مناطق با تاب‌آوری متوسط نظیر مناطق ۷، ۸، ۹، ۱۰، ۱۳، ۱۴ و ۲۱، در وضعیت بینابین قرار داشته و با برنامه‌ریزی هدفمند، قابلیت ارتقای سریع سطح تاب‌آوری را دارا هستند.