مروری بر مدل‌های آمایش سرزمین

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آمایش محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گلستان، ایران *(مسوول مکاتبات)

2 دانشیار گروه محیط‌زیست، دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گلستان، ایران.

doi
چکیده

امروزه، به دلیل وجود بحران های محیط زیستی حاصل از استفاده غیر منطقی و تبدیل زمین، نیاز به ارزیابی توان بوم شناختی و آمایش کاربری ها در سرزمین قبل از اجرای توسعه، بیش از پیش ضروری گردیده است. روش های متفاوتی در جهان برای ارزیابی و آمایش سرزمین استفاده می شوند. در این مقاله مدل‌های مختلف آمایش سرزمین مورد بررسی قرار گرفته‌اند و انواع روش‌ها با اهداف، کاربردها و کاربری‌های مختلف شناسایی شده‌ اند. در این خصوص به مرور مدل‌های آمایش سرزمین و تحلیل و ارزیابی ویژگی‌های اصلی آن‌ها را پرداخته شده است. مدل های آمایش سرزمین در پنج گروه شامل سامانه های خبره، ارزیابی چندمعیاره، برنامه ریزی ریاضی، روش های ترکیبی و مدل های شبیه سازی مکانی قابل بررسی هستند. هر کدام از این گروه ها دارای زیرگروه هایی شامل انواع مدل های آمایش سرزمین مختلف هستند. مدل های مورد بررسی در سامانه های پشتیبان تصمیم گیری نیز استفاده می شوند که اغلب آن ها وابسته به GIS هستند. هدف این مقاله تحلیل مدل ها و روش‌های مختلف آمایش سرزمین برای ارایه یک مرور کلی ساختاریافته است و نتایج آن امکان انتخاب روش ویژه هر مسأله کاربردی را تسهیل می نماید