چگونگی استفاده از رنگ در طراحی داخلی فضاهای مسکونی در راستای ارتقای شادمانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه معماری، دانشکده جامعه و رسانه، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. مرکز تحقیقات گردشگری، معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

2 دانشیار گروه معماری، دانشکده جامعه و رسانه، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. (نویسنده مسئول) مرکز تحقیقات گردشگری، معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 استادیار گروه معماری، دانشکده جامعه و رسانه، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. مرکز تحقیقات گردشگری، معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

4 استادیار گروه معماری، دانشکده جامعه و رسانه، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران.

doi
10.71882/jisaud.2025.1188256
چکیده

بیان مسئله: سلامت روان و توجه به آن در سال های گذشته بسیار مورد توجه قرار گرفته است. یکی از پارامترهای سلامت روان را می توان شادمانی دانست که تحت تاثیر عوامل متعددی همچون عوامل محیطی، اجتماعی، شناختی و روانی قرار دارد. فضاهای داخلی معماری به عنوان یکی از مولفه های محیطی می تواند بر شادمانی تاثیرگذار باشد و از آن جایی که انسان بیشترین زمان خود و حتی ریتم شبانه روزی بدن خود را در فضاهای مسکونی می گذراند و کلیه حرکات و رفتارهای او از این محیط نشات می گیرد، بررسی این موضوع اهمیت دوچندانی پیدا خواهد کرد. یکی از مولفه های تاثیرگذار در فضای داخلی که مستقیما بر روی شادمانی میتواند تاثیرگذار باشد، رنگ است. زیرا رنگ از جنبه روانشناسی می تواند بر میزان شادمانی افراد تاثیرگذار باشد. با وجود حائز اهمیت بودن این موضوع، تاکنون تحقیقات کمی و کیفی بسیار در این خصوص صورت گرفته است؛ اما در خصوص روانشناسی رنگ و تاثیرات آن بر سلامت روان تاکنون مطالعات مورد توجهی صورت نگرفته است. لذا پژوهش حاضر سعی بر آن دارد تا اطلاعاتی که در رابطه با تاثیرات رنگ در معماری و طراحی داخلی فضاهای مسکونی است و می تواند بر شادمانی افراد تاثیرگذار باشد را مورد بررسی قرار دهد. هدف پژوهش: هدف از پژوهش حاضر مروری بر مطالعات صورت گرفته در این زمینه است تا علاوه بر شفاف سازی تاثیر رنگ در فضاهای داخلی مسکونی بر شادمانی افراد، روش شناسی مطالعات نیز مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد و مسیری روشن برای پژوهشگران فراهم آورد. سوالات پژوهش به شرح ذیل است: آیا مولفه کالبدی رنگ بر میزان شادمانی افراد در فضاهای مسکونی تاثیرگذار است؟ استفاده از چه الگوهای رنگی می تواند در جهت شادمانی بیشتر افراد تاثیرگذار باشد؟ روش پژوهش: پژوهش حاضر از روش تحقیق مروری سیستماتیک استفاده کرده است. در این خصوص معیارهای ورود شامل کلید واژه ها، متغیرهای سنجش، ابزارهای سنجش و سال انتشار می باشد. پایگاه داده های مطالعاتی، نحوه و نوع انتخاب مطالعات، ارزیابی کیفیت مطالعات و مطالعات نهایی از این روش معرفی و تحلیل شده اند. نتیجه گیری: نتایج حاکی از تاثیر مستقیم رنگ بر میزان شادمانی افراد و در نتیجه سلامت روان جامعه می باشد. در پایان ده الگوی رنگی برای استفاده طراحان داخلی ارائه گردیده است تا به وسیله آن ها میزان شادمانی افراد حفظ شود.