فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از اصول مهم فرهنگی در خانه‌های سنتی ایران، مفهوم محرمیت است که اغلب با تمایل به درونگرایی و ایجاد سلسله‌مراتب درفضاها نمود می یابد؛ اما در نواحی معتدل و مرطوب ناحیه خزری کشور که معماری برونگرایی دارند، شکل دیگری به خود می گیرد. پژوهش حاضر با هدف کشف چگونگی رعایت محرمیت در معماری برون‌گرا، به بررسی ساختار فضایی خانه‌های بومی جلگه گیلان با استفاده از تکنیک نحو فضا می‌پردازد. در راستای دستیابی به این هدف، شش خانه بومی در جلگه گیلان به عنوان نمونه موردی انتخاب و با استفاده از روابط ریاضی نحو فضا و نرم‌افزارهای Depth map و A-Graph تحلیل می گردند.  یافته های تحقیق  نشان می دهد میزان مؤلفه‌های سازنده محرمیت در خانه‌هایی که دارای الگوی ساختاری مربع شکلی است از سایر خانه‌های موردمطالعه تحقیق که الگوهای خطی، U و L شکل دارند؛ بیشتر است. ازآنجاکه الگوی مربعی شکل به الگوی حیاط مرکزی که در معماری درون‌گرا استفاده می‌شود، بسیار نزدیک است؛ می‌توان چنین برداشت نمود که رعایت هم‌زمان سه اصل درون‌گرایی، سلسله‌مراتب و مکان‌یابی می‌تواند به افزایش محرمیت فضاها کمک نماید. نتایج این تحقیق نشان دهنده این مطلب است که ویژگی برونگرایی خانه های بومی مانعی برای رعایت اصل محرمیت نشده است. چراکه معماری این منطقه با همبستگی مناسب توده و فضا و رعایت سایر مولفه های سازنده محرمیت همچون سلسله‌مراتب، مکان‌یابی و دسترسی توانسته است دو عامل متضاد برونگرایی و محرمیت را به طور همزمان پاسخ داده و  مفهوم محرمیت را در خانه های بومی منطقه جلگه ای گیلان به شکلی دیگر عینیت بخشد.