فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دوران پهلوی اول مقارن با آخرین تلاش‌های متعهدانه نسل معماران سنتی ایرانی در خلق فضایی مطلوب در تطبیق فرهنگ و سیاست و تلفیق آن با شرایط نوین کشور بود و در واقع شروع تحولات و مقدمه‌ای برای تجدد‌گرایی در دوران معاصر ایران به حساب می‌آید. در پی این تغییرات، گرایش‌های متفاوت و متضادی در معماری، ناشی از اختلاف در گرایش‌های سیاسی و ایدئولوژیک در جریان‌های عقیدتی ـ سیاسی اوایل دوران پهلوی شکل گرفت. یکی از مواردی که به تبع تحولات سیاسی پذیرای تغییر شد و در روند نوسازی و مدرنیزاسیون قرار گرفت معماری ویژه کاخ‌ها بود که با ورود معماری غرب تغییرات چشمگیری را به خود دید. میزان تاثیرگذاری در تلفیق سیاست و فرهنگ در معماری و تجمیع آن با معماری غرب را در قالب معماری ایران معاصر از زاویه کاخ‌سازی در دوران پهلوی اول نمایان سازد. محقق با استناد به روش کتابخانه‌ای ـ میدانی و شیوه تطبیقی و با مشخص نمودن عناصر و ویژگی‌های معماری پهلوی اول به بررسی کالبدی و تحولات سیاسی فضای کاخ‌های ساخته شده در این دوره می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد در دوران پهلوی اول شاهد تمرکز بر ایده‌ها و مفاهیم سیاسی مورد توجه نهاد قدرت در ساختار کاخ‌ها هستیم. در این دوران سلطه حاکمیت از نگاه باستان‌گرایی، الگوبرداری از مدل‌های توسعه در معماری اروپای قرن بیستم و ساخت بناهای رفیع تحقق یافته است. این امر همسو با مدرنیته، القای قدرت، استقرار، پایداری و اعتباربخشی به حاکمیت را تداعی می‌کرده که با استفاده از الگوهای مختلف معماری ایرانی و مدرن، علاوه بر ارائه تعریف جدیدی از ایران معاصر، اهدافی همچون نمایش صلابت و عظمت شاهنشاهی ایران، معرفی تمدن ایران باستان، اعتباربخشی به نظام شاهنشاهی و ایدئولوژی حاکمیت در ساخت هفت کاخی که در این دوره بنا شد را دنبال می‌نمود.