فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعه الگوهای مؤثر برای مسیریابی در مجتمع‌های مسکونی، به‌ویژه در فضاهای مرزی-پیوندی، نقش مهمی در ارتقاء کیفیت ادراک فضایی و سهولت حرکت کاربران دارد. این پژوهش با هدف تحلیل مؤلفه‌های محیطی، انسانی و بصری مؤثر بر کیفیت مسیریابی و ارائه‌ی راهکارهای طراحی مبتنی بر ادراک بصری انجام گرفته است. تمرکز اصلی تحقیق بر شناسایی عوامل کلیدی مؤثر در جهت‌یابی کاربران، نحوه‌ی پیاده‌سازی آن‌ها در طراحی فضاهای مرزی، و تدوین راهبردهای طراحی کارآمد بوده است. روش تحقیق به‌صورت ترکیبی انجام شد. در بخش نظری، مبانی ادراک محیطی و نظریه‌ی نحو فضا مورد بررسی قرار گرفت و در بخش میدانی، داده‌ها از مجتمع‌های مسکونی منتخب در منطقه ۶ شهر شیراز گردآوری گردید. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته بود و تحلیل‌های فضایی با استفاده از تکنیک‌های نحوی شامل گراف دید، آیزویست و ایجنت انجام شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری مانند کولموگروف-اسمیرنف، آزمون تی تک‌نمونه‌ای، آزمون فریدمن و مدل عاملی تأییدی مرتبه اول مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان دادند که مؤلفه‌هایی نظیر نشانه‌های محیطی، دسترسی‌پذیری، مساحت میدان دید و فرم فضا بیشترین تأثیر را در ارتقاء کیفیت مسیریابی دارند. تحلیل‌های نحوی فضا نیز نقش انسجام دیداری، اتصال شبکه فضایی و کاهش نقاط کور را در هدایت مؤثر کاربران تأیید کردند. بر اساس نتایج، راهکارهایی نظیر بهینه‌سازی فرم بلوک‌ها، تقویت تضاد رنگی، نورپردازی هدفمند و تعریف گره‌های فضایی ارائه گردید. در نهایت، دکترین نهایی پژوهش بر طراحی یکپارچه، فرآیندمحور و ادراک‌محور فضاهای مرزی-پیوندی تأکید دارد؛ الگویی که با تلفیق مؤلفه‌های محیطی، انسانی و بصری، به ارتقاء خوانایی مسیرها، بهبود تجربه فضایی و افزایش رضایتمندی کاربران منجر می‌شود.