آثار آتشهای عمدی بخش کشاورزی بر محیط زیست (مطالعه موردی:استان اصفهان)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد علوم محیط زیست، گروه علوم محیطزیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، ایران.
2 دکترای تخصصی محیط زیست، استادیار گروه علوم محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، ایران. *(مسوول مکاتبات)
doi
چکیده
ایران، گرچه با دوازده درصد سطح زیر کشت، رتبه ی سوم در تعداد و تنوع محصولات کشاورزی را در دنیا دارد؛ اما رتبه ی بالای 140 از 231 کشور در شاخص های زیست محیطی، بیان گر عدم توجه کافی آن به حفظ محیط زیست است. امروزه سوزاندن بقایای گیاهی، در جامعه ی کشاورزی ایران، به یک فرهنگ تبدیل شده است. در این مطالعه به مروری بر مطالعات قبلی، نتایج مصاحبه حضوری با کشاورزان و دهیارانِ شهرهای مختلفِ استان اصفهان و دلایل آتش زدن عمدی مزارع و بقایای گیاهان، آثار نامطلوب آن بر محیط زیست، تاثیرات مثبت حضور این مواد برای کشت های بعدی، معرفی کابردهای آ نها در صنایع مختلف و نقش آموزش جامعه روستایی پرداخته می شود. نتایج این مطالعه نشان داد از مهمترین دلیل سوزاندن عمدی، آماده سازی سریع مزرعه برای کشت بعدی و یا نابودی آفات خصوصا حشرات جوانه خوار در فصل بهار می باشد؛ در حالی که آتش، نه تنها موجب کاهش حاصل خیزی خاک، افزایش فرسایش آبی و بادی، نابودی میکروارگانیسم های بسیار مفید و آلودگی های هوا می شود؛ بلکه با برهنه شدن سطح خاک، کاهش نفوذ آب باران، ایجاد رواناب های سطحی، افزایش تبخیر و نیاز به آبیاری بیش تر می شود. همچنین این بقایا، نه تنها منابع غذایی مفیدی برای کشت بعدی محصول است بلکه می توان در صنایع مختلف از جمله صنعت چوب و کاغذ، صنعت پرورش گل و گیاه (قارچ)، صنعت تولید انرژی و خود صنعت کشاورزی استفاده گردند. آموزش جامعه ی کشاورزان، توسعه صنایع تبدیلی در روستا، پژوهش های کاربردپذیر کردن بقایای کشاورزی و تقویت مشوق های لازم دولتی از مهم ترین اقدامات لازم می باشد.
