فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این تحقیق با استفاده از بررسی نقشه‌های تیپولوژی استان قم در سه منطقه معرف از رویشگاه‌های بادامک ( Amygdalus scoparia Spach.) اجرا گردید. در هر منطقه با توجه به شکل زمین (یال، دامنه و دره) و جهت جغرافیایی (شمال، جنوب، شرق و غرب) نمونه‌برداری و ویژگیهای رویشگاهی، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک و خصوصیات کمّی و کیفی بادامک مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که تراکم درختچه‌های بادامک در دامنه‌ها بیشتر بود. از نظر ارتفاع، قطر تاج، مساحت تاج‌پوشش و مساحت تاج‌پوشش در واحد سطح، درختچه‌های موجود در دره‌ها وضعیت بهتری داشتند و مقادیر آن برای دامنه بیشتر از یال‌ها بود. از نظر رشد سالانه درختچه‌ها، با اندازه‌گیری فاصله میان‌گره‌ها و محاسبه رشد طولی شاخه‌ در سال جاری، بیشترین مقادیر در دره‌ها و پس از آن در دامنه‌ها و یال‌ها مشاهده شد. همچنین جهت جغرافیایی نقش مهمی در پراکنش بادامک نشان داد، به‌طوری که بیشترین تراکم درختچه‌ها در شیب‌های جنوبی و شرقی و کمترین مقدار آن در شیب‌های شمالی و غربی مشاهده گردید. همچنین از دیگر عوامل مؤثر بر پراکنش بادامک شرایط خاک و به‌ویژه بافت خاک بود که در مواردی که خاک با بافت متوسط تا سبک همراه با سنگریزه وجود داشت، تراکم درختچه‌های بادامک بیشترین مقدار بود. تأثیر عوامل ترکیبی شکل زمین و جهت جغرافیایی بر میانگین ارتفاع، مساحت تاج‌پوشش درختچه و رشد سال جاری، در دره‌های شرقی، جنوبی و شمالی بیشترین مقدار و پس از آن دامنه‌های شرقی قرار گرفتند. ضرایب همبستگی بین صفات نشان داد که میانگین مساحت تاج‌پوشش در واحد سطح با ارتفاع منطقه از سطح دریا و مشخصه‌های رشد سال جاری و تراکم برگ با میزان رس همبستگی مثبت و معنی‌داری داشته و این مشخصه با درصد آهک خاک رابطه‌ای منفی و معنی‌دار داشت. ضریب همبستگی فسفر و پتاسیم با بیشتر مشخصه‌های رویشی دارای همبستگی منفی و البته غیرمعنی‌دار بود. در تجزیه مؤلفه‌های اصلی در مؤلفه اول بیشترین تأثیر مثبت را پتاسیم و فسفر و بیشترین تأثیر منفی را درصد شن و اسیدیته خاک بر ظهور بادامک نشان دادند. درصد لای با مؤلفه دوم همبستگی منفی و معنی‌داری نشان داد و میزان کربن آلی با مؤلفه سوم همبستگی مثبت و معنی‌داری داشت. این مورد اهمیت نقش این سه مؤلفه را در ارزیابی توان رویشگاه و تأثیر عوامل اکولوژیک بر ظهور و توسعه رشد درختچه‌های بادامک نشان داد.