اثر تاریخ کاشت زمستانه و محلول پاشی عنصر روی بر برخی صفات کیفی، اسیدهای چرب روغن و عملکرد ارقام بهاره کلزا (Brassica napus L.) در منطقه کرج

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زراعت، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

2 استاد موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 استادیاردانشکده کشاورزی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

4 استادیاردانشکده کشاورزی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

5 دانشیار دانشکده کشاورزی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران

doi
10.30495/jcep.2020.671175
چکیده

اثر تاریخ کاشت زمستانه و محلول پاشی عنصر روی بر عملکرد و ترکیب اسیدهای چرب ارقام بهاره کلزا طی آزمایشی به صورت فاکتوریل‌اسپلت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به مدت دو سال (94-93 و 95-94) در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج مطالعه شد. در این آزمایش عامل تاریخ کاشت زمستانه دارای سه سطح شامل 5ام ،15ام و 25ام اسفندماه و عامل عنصر روی در دو سطح، شامل محلول پاشی با سولفات روی و عدم کاربرد روی (محلول پاشی با آب خالص) به صورت فاکتوریل در کرت های اصلی و ارقام بهاره شاملRGS003 ,Zafar ,Julius ,Jerry ,Zabol 10 و hyola4815 در کرت های فرعی قرار گرفتند. ‌‌‌نتایج تجزیه مرکب داده ها نشان داد که اثر سال، تاریخ کاشت، محلول‌پاشی عنصر روی، رقم و اثر متقابل تاریخ کاشت و رقم بر صفات کیفی ‌(میزان گلیکوزینولات دانه و اسیدهای چرب)، در سطح 1 درصد معنی‌دار بودند. بیشترین عملکرد دانه در ارقام zafar با میانگین 4258 کیلوگرم در هکتار و hyola4815 با میانگین 4192 کیلوگرم در هکتار، در تاریخ کاشت 5 اسفند مشاهده شدند. ‌بیشترین و کمترین درصد اولئیک اسید، به‌ترتیب به ارقام zafar با میانگین 89 /66 درصد و zabol10 با میانگین 02 /66 درصد اولئیک اسید تعلق داشتند. ‌همچنین، کمترین میزان گلوکوزینولات دانه در ارقام ‌zafar با میانگین ‌313 /8 میلی‌گرم در گرم وزن خشک کنجاله و hyola4815 با میانگین567 /8 میلی‌گرم در گرم وزن خشک کنجاله در تاریخ کاشت 5 اسفند به دست آمدند. نتایج آزمایش نشان داد که با تاخیر در تاریخ کاشت عملکرد دانه، عملکرد روغن، میزان پالمیتیک اسید، لینولئیک اسید و اولئیک اسید روغن دانه کاهش و درصد لینولنیک اسید، اروسیک اسید و میزان گلیکوزینولات دانه به طور معنی دار افزایش می یابند.