اثر کاربرد سالیسیلیک اسید و عصاره جلبک دریایی (Ascophyllum nodosum) بر برخی صفات فیزیولوژیکی لوبیا سفید (.Phaseolus lanatus L) در شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زراعت، گروه زراعت، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
2 استادیار گروه زراعت، گروه زراعت، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.
3 استادیار گروه زراعت، گروه زراعت، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
4 استادیار گروه زیست شناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
5 دانشیار گروه فیزیولوژی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران
doi
10.30495/jcep.2020.671639چکیده
خشکی از جمله مهم ترین عوامل محدودکنندهی رشد و عملکرد گیاهان زراعی در بسیاری از مناطق دنیا است. به منظور بررسی اثرات تنش خشکی و محلولپاشی عصاره جلبک دریایی و سالیسیلیک اسید بر برخی صفات فتوسنتزی و فتوشیمیایی گیاه لوبیا سفید، آزمایشی به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 96-1395 در دو منطقهی اسلام آباد غرب و خرمآباد اجرا گردید. کرت اصلی شامل اعمال سه سطح تنش خشکی به میزان 60، 90 و 120 میلیمتر تبخیر از سطح تشتک تبخیر کلاس A بود و فاکتور فرعی اول شامل دو سطح محلولپاشی و عدم محلولپاشی اسید سالیسیلیک و فاکتور فرعی دوم چهار سطح محلول پاشی کود جلبک دریایی با غلظتهای صفر ،50، 100 و 150 گرم در هکتار بودند. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد که تنش خشکی سبب کاهش سرعت فتوسنتز و کاهش محتوای کلروفیل شد، محلولپاشی جلبک دریایی و سالیسیلیک اسید موجب افزایش سرعت فتوسنتز و محتوای کلروفیل گردید. تنش خشکی محتوای پرولین و نشت یونی را افزایش داد و سبب افزایش فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان از جمله کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز شد. کاربرد سالیسیلیک اسید میزان فعالیت آنزیمهای آنتی اکسیدان را افزایش داد. تنش خشکی عملکرد دانه را کاهش داد و کمترین عملکرد دانه (1720کیلوگرم در هکتار) از تیمار 120 میلیمتر تنش خشکی و عدم مصرف کود جلبک دریایی و بیشترین عملکرد دانه از تیمار 60 میلیمتر (عدم تنش) و 150 گرم جلبک دریایی به دست آمد. محلولپاشی سالیسیلیک اسید توانست عملکرد دانه را تا 5/4 درصد افزایش دهد. با توجه به نتایج، مصرف سالیسیلیک اسید و جلبک دریایی می تواند تا حدودی اثرات منفی ناشی از تنش خشکی را کاهش دهد.
