سنجش تابآوری شهر در برابر رویدادهای طبیعی (مطالعه موردی: شهر کرمانشاه)
نویسندگان
1 (دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران)
2 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران.
doi
چکیده
یکی از موضوعاتی که بیشتر شهرهای جهان با آن دستبهگریباناند حوادث طبیعی است که بطور ناگهانی روی میدهند و موجب وارد آمدن خسارت به انسان و محیط میشوند.این مخاطرات بدلیل غیرمترقبه بودن،خسارت مالی و جانی بسیاری برجای میگذارند و در جوامع شهری بدلیل تمرکز بیشتر جمعیت،دارای شدت و قدرت آسیبرسانی بیشتری هستند. فزونی بلاها و خسارات مالی و جانی آنها،پژوهشهایی با موضوع تابآوری را در مطالعات شهری الزامآور ساخته است.در پژوهش حاضر تابآوری شهر کرمانشاه در برابر بلایای طبیعی موردبررسی قرارگرفته است.این پژوهش از منظر هدف جز تحقیقات شناختی است.دادهها با استفاده از ابزار پرسشنامه و بازدیدهای میدانی گردآوریشده.نمونه تحقیق 15نفر افراد خبره در ساختار مدیریت شهری هستند.برای بررسی فرضیههای تحقیق و تعامل بین متغیرها بهصورت چندگانه از روش مدلسازی معادلات ساختاری استفادهشده است.یافتههای تحقیق حاکی از آن است که بین ابعاد چهارگانه تابآوری(کالبدی،اقتصادی،اجتماعی و نهادی)در میزان تابآوری کرمانشاه در برابر حوادث طبیعی رابطه وجود دارد.وضعیت نامطلوب بافت محلات و دسترسی نامناسب به امکانات و خدمات امدادرسان ازجمله ویژگیهای این شهر است که تابآوری آن را تحت تأثیر قرار داده.نتایج تحقیق بیانگر آن است که شهر کرمانشاه در برابر مخاطرات طبیعی از تابآوری پایینی برخوردار است و نیازمند توجّه به ابعاد مختلف بهخصوص بعد کالبدی-محیطی شهر است.شهر کرمانشاه یکی از شهرهایی است که با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی نیازمند تابآوری بالای شهری است تا در مقابل سوانح طبیعی بهویژه زلزله و سیل مقاومت مطلوبی داشته باشد.توجه به تابآوری شهری در شهر کرمانشاه خطرات جانی و مالی را تا حد زیادی کاهش میدهد و مدیریت بحران را تقویت مینماید.