اثر کود نیتروژن و سولفات روی بر عملکرد کمی و کیفی ذرت علوفه ای تحت تنش کم آبیاری
نویسندگان
1 دانشجوي دکتراي زراعت، دانشکده کشاورزي، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامي، ایلام، ايران
2 دانشیارگروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3 دانشیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزي، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامي، ایلام، ايران
4 استادیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزي، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامي، ایلام، ايران
doi
10.82592/jcep.2024.1129530چکیده
به¬منظور بررسی تاثیر کودهای نیتروژن و سولفات روی بر عملکرد کمی و کیفی ذرت علوفه ای تحت تنش کم آبیاری، این آزمایش در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی بهصورت اسپلیت- فاکتوریل با 4 تکرار در استان ایلام طی دو سال زراعی 1398 و 1399 اجرا شد. سه سطح آبیاری شامل آبیاری کامل (شاهد یا 90 درصد ظرفیت زراعی)، آبیاری بر اساس 75 درصد ظرفیت زراعی مزرعه (25 درصد تخلیه رطوبتی خاک) و آبیاری بر اساس50 درصد ظرفیت زراعی مزرعه (50 درصد تخلیه رطوبتی خاک) در کرت های اصلی انجام شد. ترکیب فاکتوریل سه سطح نیتروژن از منبع اوره شامل صفر (شاهد) 150 و300 کیلوگرم در هکتار کود اوره و محلولپاشی سولفات روی در 3 سطح صفر، 2 و 4 در هزار به عنوان عامل دوم در کرت های فرعی تصادفی گردید. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که برهمکنش سال×تنش کم آبیاری×محلول پاشی سولفات روی و برهمکنش سال×تنش کم آبیاری×اوره بر عملکرد تر کل معنی دار بود. برهمکنش سال× تنش کم آبیاری، سال×کود نیتروژن، سال× محلول¬پاشی سولفات روی، تنش کم آبیاری× محلول پاشی سولفات روی و برهمکنش تنش کم آبیاری×کود کود نیتروژن بر غلظت ماده خشک قابل هضم علوفه معنیدار بود. عملکرد علوفه تر در تیمار آبیاری کامل و مصرف 150 کیلوگرم اوره در هکتار بهمقدار 77728 کیلوگرم در هکتار بود. عملکرد علوفه تر در تیمار آبیاری کامل و مصرف 4 در هزار سولفات روی بهمقدار 78163 کیلوگرم در هکتار حاصل شد. در سطوح آبیاری بر اساس وجود 75 و 50 درصد ظرفیت زراعی، مصرف 4 در هزار سولفات روی موجب افزایش این شاخص شد، به طوری که در تیمارهای ذکر شده عملکرد تر به ترتیب به مقدار 67460 و 49855 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. تیمار آبیاری بر اساس 50 درصد ظرفیت زراعی، مصرف کود 300 کیلوگرم اوره و 2 در هزار سولفات روی موجب دست یابی پروتئین دانه به مقدار 8/6 درصد شد. با توجه به عدم اختلاف معنی دار بین تیمار 2 و 4 در هزار سولفات روی در سطوح مختلف کود نیتروژن، مصرف 300 کیلوگرم کود اوره در هکتار و 2 در هزار سولفات روی دارای عملکرد مناسب و توجیه اقتصادی بوده و به عنوان ترکیب برتر برای مقابله با اثر مضر کم آبی انتخاب شد.