مروری بر روشهای تصمیمگیری چندمعیاره در مطالعات محیطزیست
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری بومشناسی دریا، گروه علوم دریایی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 استاد، گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: تصمیمگیری شامل بیان درست اهداف، تعیین راهحلهای مختلف و ممکن، ارزیابی امکانپذیری آنان، ارزیابی عواقب و نتایج ناشی از اجرای هر یک از راهحلها و بالاخره انتخاب و اجرای آن میباشد. کیفیت مدیریت اساساً تابع کیفیت تصمیم گیری است. در اکثر موارد، تصمیمگیریها وقتی مطلوب و مورد رضایت تصمیمگیرنده است که تصمیمگیری براساس چندین معیار مورد بررسی قرار گرفته باشد. معیارها ممکن است کمی یا کیفی باشند. در روشهای تصمیمگیری چند معیاره که در دهههای اخیر مورد توجه محققان قرار گرفته است بهجای استفاده از یک معیار سنجش بهینگی، از چندین معیار استفاده میشود. تصمیم گیری در پروژه های محیط زیستی، عملی دشوار و پیچیده است، که لزوم تعادل بین عوامل سیاسی اجتماعی، محیط زیستی، اکولوژیک و اقتصادی در این پروژه ها، مدیریت و تصمیم گیری در این حوزه را دشوارتر می سازد. در مدل های چند معیاره (MCDM)، تعدد معیارها، پیچیدگی داده ها و پویایی محیط، از جمله عواملی هستند که مسأله تصمیم گیری را به چالشی در دهه های اخیر مبدل نموده است.روش بررسی: این تحقیق بهصورت مروری میباشد که با استفاده از منابع کتابخانهای و سایتهای مرتبط به بررسی موضوع پرداخته و معرفی فرآیند تصمیم گیری و اصطلاحات آن انجام شده است.یافتهها: روشهای تصمیمگیری بهکار رفته در پروژههای مختلف محیطزیستی با اهداف مشخص شرح داده شد و مدل مفهومی روشهای جبرانی به همراه کاربرد آنها ارائه شد.بحث و نتیجهگیری: در نهایت، یک جمع بندی از انواع پروژه های محیط زیستی که میتوانند تحت پوشش این مدل ها قرار گیرند و مدل های مورد استفاده در مورد هر نوع پروژه، ارائه گردیده است.
