شناسایی مؤلفه‌های محیطی اثرگذار بر رضایتمندی ساکنین بناهای قدیم و جدید در سکونتگاه‌های روستایی هدف گردشگری استان ایلام

نویسندگان

1 گروه معماری، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.

2 گروه معماری، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.

3 گروه معماری، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.

doi
چکیده

توسعه سکونتگاه‌های روستایی هدف گردشگری، به دلیل پیوستگی اساسی میان توسعه روستایی و شهری، از ضرورت‌های کلیدی توسعه منطقه‌ای و ملی است. بدون توجه ویژه به این پیوستگی، دستیابی به توسعه پایدار ممکن نخواهد بود. این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفه‌های محیطی مؤثر بر رضایت ساکنان بناهای قدیمی و جدید در سکونتگاه‌های روستایی هدف گردشگری استان ایلام انجام شده است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناختی مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد اجرا شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند با 21 متخصص (شامل معماران، جامعه‌شناسان، روان‌شناسان و کارشناسان میراث فرهنگی و گردشگری) که با روش نمونه‌گیری هدفمند گلوله‌برفی انتخاب شدند، جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارMAXQDA  و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهند که شرایط علّی مؤثر بر رضایت ساکنان شامل توسعه سکونتگاه‌ها، ارائه خدمات رفاهی، تأمین سرمایه و حفظ هویت فرهنگی است. راهبردهای پیشنهادی برای بهبود رضایت شامل حفاظت از اکوسیستم، برنامه‌ریزی رفاهی و گردشگری، تقویت شبکه‌های ارتباطی، توسعه زیرساخت‌ها و مدیریت منابع طبیعی است. پیامدهای این راهبردها شامل رضایت گردشگران، تقویت همبستگی اجتماعی، ایجاد فرصت‌های شغلی، رونق اقتصادی، کاهش آسیب‌های اجتماعی، توسعه پایدار و افزایش نشاط اجتماعی است. این یافته‌ها می‌توانند به تدوین سیاست‌های مؤثر برای توسعه پایدار گردشگری روستایی کمک کنند.