آیا علت گرایش به ورزش می‌تواند میل به ادامۀ آن را در دانش‌آموزان دختر نوجوان پیش‌بینی کند؟

نویسندگان

1 استادیار، گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطۀ بین علل گرایش به ورزش و میل به ادامه ورزش در دانش‌آموزان دختر نوجوان است. روش: روش تحقیق از نوع همبستگی و میدانی می‌باشد که با هدف کاربردی بودن انجام شد. بدین منظور،۲۲۱ نفر از دانش‌آموزان دختر نوجوان در استان آذربایجان شرقی با دامنه سنی۱۲ـ۱۸ سال، به‌صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و پرسشنامه‌های سنجش تمایل به ورزش کوپر و میل به ادامۀ ورزش را تکمیل کردند. داده‌های جمع‌آوری‌شده با روش رگرسیون چندگانه خطی، به‌وسیله نرم‌افزار spss24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان دادند که بین محیط و اطرافیان و نیز پر کردن اوقات فراغت به‌عنوان علل گرایش به ورزش و میل به ادامۀ ورزش رابطۀ مثبت و معنی‌داری وجود دارد. یافته‌ها همچنین نشان دادند که بین کسب سلامتی و نیز فرهنگ و رسانه با میل به ادامۀ ورزش رابطۀ معنی‌داری وجود ندارد. نتیجه‌گیری: بر این اساس و به‌صورت کلی می‌توان گفت که علت گرایش فرد به ورزش و اینکه افراد با چه هدف و انگیزه‌ای در فعالیت‌های بدنی شرکت می‌کنند، متغیر مهمی می‌باشد چراکه می‌تواند عاملی پیش‌بینی‌کننده برای تمایل به ادامۀ ورزش در افراد باشد.چکیده بلند:مقدمهشناخت عوامل مؤثر و چگونگی جذب افراد برای انجام فعالیت‌های ورزشی می‌تواند کمک شایانی به کاهش بیماریها، ایجاد نشاط و شادابی و ارتقای سطح سالمت جامعه نماید (قره و همکاران، 1398). بر اساس تحقیقات انجام گرفته، افراد با علل و انگیزه‌های مختلف در فعالیت‌های ورزشی شرکت می‌کنند. یکی از مهم‌ترین علل گرایش به ورزش در افراد، حفظ سلامتی می‌باشد (عبدلشاهی، 1397). سایر پژوهشگران، کسب لذت و رفع نیازهای عاطفی، بهداشت روانی و گذران اوقات فراغت را برای افراد جوان و دانشجویان بیان کردند (رمضانی نژاد، رحمانی نیا و تقوی، 2010). در عصر اخیر ازجمله موضوعاتی که ارتباط نزدیکی با حوزه اوقات فراغت و نحوه گذران آن دارد ورزش و فعالیت‌های حرکتی می‌باشد (اسماعیلی و همکاران، 1390). بنابراین با توجه به اهمیت پرداختن به موضوع میل به ادامۀ ورزش در دانش‌آموزان به‌ویژه در نوجوانان دختر که نسبت به همسالان پسر خود فعالیت بدنی کمتری دارند و همین امر در سبک زندگی آیندۀ آنان که بانوان آینده را تشکیل می‌دهند تأثیر بسزایی خواهد داشت، در پژوهش حاضر به بررسی این مهم پرداخته شد که آیا علت گرایش فرد به ورزش، می‌تواند میل به ادامۀ آن را در آینده پیش‌بینی کند؟ ابزار پژوهشروش تحقیق از نوع همبستگی و میدانی می‌باشد که با هدف کاربردی بودن انجام شد. بدین منظور،221 نفر از دانش‌آموزان دختر نوجوان در استان آذربایجان شرقی با دامنه سنی 18-12 سال، به‌صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و پرسشنامه‌های سنجش تمایل به ورزش کوپر و میل به ادامۀ ورزش را تکمیل کردند. روایی پرسشنامه‌ها مورد تایید استاید روانشناسی و تربیت‌بدنی قرا گرفت و و پایایی پرسشنامه‌ها با استفاده از روش آلفای کرونباخ، خوب ارزیابی شد.  همچنین به‌منظور تعیین رابطه از رگرسیون خطی چندگانه به روش استاندارد استفاده شد. داده‌های جمع‌آوری‌شده با روش رگرسیون چندگانه خطی، به‌وسیله نرم‌افزار spss24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند یافته‌هابا توجه به مقادیر بتا می‌توان گفت که از بین علل گرایش به ورزش، متغیر محیط و اطرافیان با 263/0=B، 974/3=t و 0001/0=p توانایی پیش‌بینی میل به ادامۀ ورزش را در جهت مثبت دارا بود. به این معنی که دانش‌آموزانی که علت گرایش به ورزش در آنها، محیط و نظر اطرافیان بوده است، میل به ادامۀ آن دارند. همچنین متغیر اوقات فراغت با 178/0=B، 871/2=t و 004/0=p توانایی پیش‌بینی میل به ادامه ورزش در جهت مثبت در افراد را نشان داد. به‌بیان‌دیگر، دانش‌آموزانی که علت گرایش به ورزش در آنها، فراغت بوده است، میل به ادامۀ آن را در ماه‌های آینده دارند. مقادیر بتا همچنین بیانگر این مهم بودند که عوامل محیطی و اطرافیان، قدرت پیش‌بینی بیشتری را در میل به ادامۀ ورزش دارد. بحث و نتیجه‌گیرینتایج پژوهش حاضر می‌تواند در تدوین برنامه‌های آموزش ورزش در مدارس دختران نوجوان و در جهت‌دهی این فرایند، مؤثر واقع شود. به‌این‌ترتیب که با شناخت علل گرایش دانش‌آموزان دختر نوجوان به ورزش و آگاهی به عواملی که در انگیزه انجام و نیز استمرار فعالیت بدنی در آنان نقش مهم‌تری دارند، تمایل برای ادامۀ ورزش در دختران نوجوان را در آینده و در فضای خارج از مدرسه نیز افزایش داده و بدین ترتیب سبک زندگی فعال را در بین نوجوانان امروز و بزرگسالان آینده، گسترش دهیم. نتایج تحقیق حاضر همچنین می‌تواند برای روانشناسان ورزشی علاقه‌مند به بررسی ورزش مدارس و همچنین جامعه‌شناسانی که به بررسی عوامل تأثیرگذار بر فعالیت همگانی افراد در میادین ورزشی علاقه‌مند می‌باشند، مفید واقع شود. پیشنهادات تحقیقپیشنهاد می‌شود پژوهش‌های دیگر به‌خصوص در جوامع متفاوت، ازجمله دانش‌آموزان پسر و دانش‌آموزان سایر مقاطع تحصیلی انجام شود. پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های مشابه در فضاهای ورزشی غیر از مدرسه انجام گیرند. همچنین پژوهش حاضر به شیوۀ مقطعی انجام شد؛ بنابراین انجام پژوهش‌های طولی و به شیوۀ تجربی می‌تواند مفید واقع شود. تشکر و قدردانیاز اداره‌های آموزش‌وپرورش مناطق خواجه و آذرشهر، تمامی پرسنل مدارس و دانش‌آموزان عزیزی که ما را یاری نموده و در این پژوهش شرکت نمودند، کمال تشکر و سپاس را داریم.