مدیریت اصولی پسماند در راستای توسعه پایدار با استفاده از تکنیک SWOT (مطالعه موردی شهر پردیس)

نویسندگان

1 استادیار گروه محیط زیست، دانشکده کشاورزی و علوم پایه، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران *( نویسندة مسئول)

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی محیط زیست، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران

3 استادیار گروه محیط زیست واحد، دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: امروزه مدیریت مواد زائد، مسئله قابل ملاحظه‌ای در جهان است که از اهمیت حیاتی برخوردار می باشد. رشد روز‌افزون جمعیت و به تبع آن افزایش تولید مواد زائد، در چند دهه اخیر موضوع مدیریت مواد زائد جامد را بسیار اساسی می نماید. روش بررسی: دراین پژوهش، جهت مدیریت مواد زائد جامد در شهر جدید پردیس چک‌لیست‌هایی از سلسله مراحل تولید تا دفع زباله تهیه گردیده و جهت جمع‌آوری داده‌ها ازشیوه مشاهده، مصاحبه و تکمیل پرسشنامه‌ استفاده شده است. جهت شناسایی عوامل درونی (نقاط قوت و ضعف) و عوامل بیرونی (فرصت‌ها و تهدیدات) از پرسشنامه خبرگان به روش دلفی استفاده گردید. فهرست اولیه‌ای از عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر راهبردهای مدیریت پسماند در منطقه تهیه و از تعدادی افراد مجرب به عنوان گروه دلفی خواسته شد در خصوص عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر مدیریت پسماند در شهر جدید پردیس اظهار نظر کنند. پس از شناسایی عوامل داخلی و خارجی، وزن‌دهی معیارها به روش AHP صورت گرفت و سپس انواع راهبردهای ممکن در دسته‌هایST ، WO ،SO و WT طبقه بندی شد یافته ها: از میان مؤلفه‌های شناسایی‌شده دو عامل عدم وجود هماهنگی‌های درون‌بخشی و دفن غیربهداشتی مواد زائد جامد در محل دفن نهایی با امتیاز وزنی (074/0) به‌عنوان اساسی‌ترین ضعف و دو عامل عدم وجود هماهنگی‌های برون‌بخشی و آلودگی محیط‌زیست با امتیاز وزنی (081/0) به‌عنوان اساسی‌ترین تهدید، سیستم مدیریت مواد زائد جامد شناسایی شد. بحث و نتیجه گیری: بنابراین تمام عوامل اصلی (کاهش در مبدأ، تولید، ذخیره، پردازش و اداره در محل، جمع‌آوری، حمل‌ونقل، بازیافت، دفع و مراقبت‌های بعد از دفع) باید در دستور کار سازمان مواد زائد جامد قرار گیرد.