شبیه سازی روند تغییرات کاربری اراضی شهر گچساران با استفاده از مدل سلول های خودکار
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه محیطزیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
2 استاد گروه محیطزیست، دانشکده علوم پایه، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
doi
چکیده
زمینه و هدف: با توجه به پیامدهای توسعه شهری از جمله تغییر و تخریب محیطزیست و تغییر در ساختار فیزیکی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی شهرها، پیش بینی و مدل سازی الگوهای گسترش و تغییرات فیزیکی شهرها طی بازههای زمانی مختلف می تواند در راستای دستیابی به توسعه پایدار شهری و فراهم کردن اطلاعات جامع برای مدیران و برنامه ریزان شهری از اهمیتی بسزا برخوردار باشد. لذا، این مطالعه با هدف شبیه سازی روند گسترش شهر گچساران با استفاده از مدل سلول های خودکار (CA) برای سال 2044 میلادی با در نظر گرفتن روند توسعه شهر طی سالهای 1972 تا 2015 انجام یافت. روش بررسی: در این پژوهش توصیفی، با استفاده از تصاویر ماهواره لندست و سنجندههای MSS 1972،TM 1986، ETM+ 1999 و OLI 2015 نقشه ها و روند تغییرات کاربری اراضی طی دورههای زمانی مورد مطالعه استخراج شد. یافتهها: نتایج بیانگر رشد فزاینده کاربری شهری طی زمان بهویژه در نیمه شمالی شهر و کاهش کاربری طبیعی و بومشناختی و بهویژه اراضی کشاورزی و مرتعی بود. همچنین مشخص شد که روند گسترش و توسعه شهر گچساران در طی دوره 1972 تا 2015 از الگویی مناسب تبعیت نکرده و از اینرو بهویژه در قسمت غربی رشد ناموزون شهر نمایان است. از طرفی مطابق پیشبینی خروجی مدل، در سال 2044، در حدود %70 وسعت منطقه مورد مطالعه را کاربری شهری به خود اختصاص خواهد داد. بحث و نتیجهگیری: با استناد به یافتههای پژوهش میتوان اذعان داشت که مدل سلول های خودکار از دقت قابل قبول برای پیشبینی و شبیهسازی روند توسعه شهری برخوردار است و میتواند بهطور موثر برای مطالعه پویایی شهری و بهویژه در شهرهایی با رشد سریع مورد استفاده قرار گیرد.