مروری بر کاربردهای کیتین و کیتوزان در صنایع مختلف

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بیوتکنولوژی کشاورزی، گروه زیست‌شناسی سلولی و مولکولی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه زیست‌شناسی سلولی و مولکولی، گروه زیست‌شناسی سلولی و مولکولی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. *(مسوول مکاتبات)

doi
چکیده

زمینه و هدف: کیتین در اسکلت خارجی حشرات، پوسته سخت پوستان و دیواره سلولی قارچ ها یافت می شود. کیتین با فرمول بتا 1 و 4 -N استیل -D گلوکز آمین، اولین بار در سال 1884 شناسایی شد. کشورهایی مانند هندوستان، ژاپن، لهستان و استرالیا از جمله تولیدکنندگان اصلی این بیوپلیمر به حساب می آیند. روش بررسی: در این پژوهش به مطالعه ساختار و اهمیت کیتین و یکی از مشتقات ارزشمند آن، کیتوزان پرداخته شده است. کیتین ماده ای سخت با ساختار کریستالی و سفید رنگ است. منبع اصلی تولید صنعتی کیتین در دنیا، ضایعات پوسته حاصل از صنایع فرآوری میگو و خرچنگ است. کیتوزان از مشتقات کیتین است که با فرآیند دی استیلاسیون کیتین به دست می آید. در واقع، کیتوزان پلیمر ترکیبی گلوکز آمین و N- استیل گلوکز آمین است که به وسیله پیوندهای 1و 4 گلیکوزیدی به هم متصل شده اند. به دلیل وجود گروه های آمینی در ساختمان کیتوزان، این ماده در محیط های اسیدی از حلالیت بهتری برخوردار است. یافته ها: به دلیل خواص منحصر به فرد کیتین و کیتوزان، کاربرد آن در صنایع مختلف از جمله مهندسی آب، صنعت کاغذ، صنعت نساجی، پردازش غذا، کشاورزی، آزمایشگاهی (کروماتوگرافی)، باتری های حالت جامد، ژل کیتوزان برای LED، در زمینه پزشکی و زیستی از جمله مهندسی بافت، بهبود زخم/پانسمان زخم، چشم پزشکی گزارش شده است. بحث و نتیجه گیری: به طور کلی کیتین و کیتوزان در کلیه زمینه های اشاره شده کاربرد دارد. استفاده از این ترکیبات سالم و دوستدار محیط زیست خصوصا در حوزه ی پزشکی و سایر صنایع بسیار مقرون به صرفه و سودآور می باشد.