اثر ضداضطرابی عصاره هیدروالکلی یونجه زرد (Melilotus officinalis) در مدل حیوانی استرس مزمن

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی ،ایذه، ایران

2 گروه زیست شناسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی ،ایذه، ایران

doi
10.60833/ascij.2026.1227517
چکیده

استرس مزمن شرایطی ناهماهنگ است که با ایجاد پاسخ‌های غیرسازگار، موجب اختلال در فرآیندهای فیزیولوژیک می‌شود. این پژوهش با هدف بررسی اثر عصاره هیدروالکلی یونجه زرد ( Melilotus officinalis ) بر اضطراب ناشی از استرس مزمن بی‌حرکتی در موش‌های صحرایی نر انجام شد. در این مطالعه، ۴۸ موش ویستار نر به‌صورت تصادفی در شش گروه هشت‌تایی قرار گرفتند: کنترل، شاهد تزریق (استرس+ نرمال‌سالین)، سه گروه دریافت‌کننده عصاره یونجه زرد با دوزهای ۲۵، ۵۰ و ۱۰۰ میلی‌گرم/کیلوگرم و یک گروه کنترل مثبت دریافت‌کننده فلوکستین. استرس با قرار دادن حیوانات به‌مدت دو ساعت روزانه و طی سه هفته در دستگاه محدودکننده القا شد. تزریق‌ها به‌صورت داخل‌صفاقی و ۳۰ دقیقه پیش از استرس انجام گرفت. در پایان، آزمون ماز بعلاوه مرتفع برای سنجش رفتارهای اضطرابی استفاده شد. در گروه شاهد، تعداد ورود و مدت حضور در بازوی باز نسبت به کنترل کاهش معنی‌داری داشت. تجویز عصاره در دوزهای ۲۵ و ۱۰۰ میلی‌گرم/کیلوگرم و نیز فلوکستین باعث افزایش ورود به بازوی باز شد. دوز ۵۰ میلی‌گرم/کیلوگرم زمان حضور در بازوی باز را افزایش و زمان حضور در بازوی بسته را کاهش داد. فعالیت حرکتی بین گروه‌ها تفاوتی نشان نداد. عصاره هیدروالکلی یونجه زرد توانست شاخص‌های رفتاری مرتبط با اضطراب را در حیوانات تحت استرس مزمن بهبود بخشد و این اثرات احتمالاً به ترکیبات زیست‌فعال آنتی‌اکسیدانی موجود در گیاه مرتبط است.