اثر مقایسه‌ای دو نوع پروبیوتیک Bacillus subtilis وLactobacillus rhamnosus بر عملکرد رشد، صفات بافت‌شناسی روده و شاخص‌های ایمنی در جوجه‌های گوشتی

نویسندگان

1 گروه دامپزشکی، واحد صحنه، دانشگاه آزاد اسلامی، صحنه، ایران

doi
10.60833/ascij.2026.1228710
چکیده

هدف از این مطالعه، بررسی و مقایسه اثرات دو پروبیوتیک Bacillus subtilis و Lactobacillus rhamnosus برعملکرد رشد، مورفولوژی روده و شاخص‌های ایمنی مخاطی در جوجه‌های گوشتی بود. دراین پژوهش، تعداد ۳۰۰ قطعه جوجه گوشتی یک‌روزه نژاد راس ۳۰۸ به جیره‌های آزمایشی اختصاص داده شده و به مدت ۴۲ روز پرورش یافتند. تیمارهای آزمایشی شامل جیره‌های حاوی Bacillus subtilis ، Lactobacillus rhamnosus ، ترکیب این دو پروبیوتیک، گروه کنترل و گروه کنترل مثبت دریافت‌کننده آنتی‌بیوتیک بودند. شاخص‌های مورد ارزیابی شامل میانگین افزایش وزن روزانه (ADG)، ضریب تبدیل خوراک (FCR)، ارتفاع پرزهای روده، عمق کریپت‌ها و سطح IgA مخاطی بودند. نتایج نشان داد که مصرف پروبیوتیک‌ها موجب افزایش معنی‌دار میانگین افزایش وزن روزانه و کاهش ضریب تبدیل خوراک نسبت به گروه کنترل شد (05/0 p <). به‌ ویژه، تیمار ترکیبی Bacillus subtilis و Lactobacillus rhamnosus بالاترین مقدار ADG و کمترین مقدار FCR را در میان تیمارها نشان داد. همچنین، گروه‌های دریافت‌کننده پروبیوتیک افزایش معنی‌داری در ارتفاع پرزها و عمق کریپت‌های روده نسبت به گروه کنترل داشتند (05/0p<). علاوه بر این، غلظت IgA سرم در تیمارهای پروبیوتیکی به‌طور معنی‌داری افزایش یافت که بیانگر تقویت پاسخ ایمنی مخاطی بود (05/0p<). در مجموع، نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که افزودن پروبیوتیک‌ها به جیره غذایی، به‌ویژه ترکیب Bacillus subtilis و Lactobacillus rhamnosus ، می‌تواند به‌طور مؤثری موجب بهبود عملکرد رشد، سلامت روده و عملکرد ایمنی جوجه‌های گوشتی شده و به‌عنوان جایگزینی مناسب برای آنتی‌بیوتیک‌های محرک رشد در صنعت طیور مطرح گردد.