فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ناباروری مردان حدود نیمی از موارد ناباروری زوجین را شامل می‌شود و معمولاً با کاهش غلظت، تحرک و مورفولوژی اسپرم و آسیب DNA همراه است. استرس اکسیداتیو و اختلال در کیفیت کروماتین از عوامل کلیدی در بروز ناباروری محسوب می‌شوند. بزاق زالوی طبی، به دلیل داشتن ترکیبات زیست‌فعال مانند هیرودین، هیالورونیداز و آنتی‌اکسیدان‌ها، خواص ضدالتهابی، ضدانعقادی و آنتی‌اکسیدانی داشته و می‌تواند به بهبود کیفیت اسپرم کمک کند. در این مطالعه نیمه‌تجربی، نمونه‌های مایع منی بیماران نابارور در دو گروه کنترل و آزمایش مورد بررسی قرار گرفتند. پارامترهای اسپرم شامل غلظت، تعداد کل، تحرک (پیشرونده، غیرپیشرونده و کل)، مورفولوژی، سلول‌های نابالغ، میزان پروتامین و شاخص آسیب DNA (DFI) در پیش‌آزمون و پس‌آزمون اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS (نسخه ۲۶) با آزمون‌های ANCOVA و t مستقل تحلیل گردید. نشانگرهای استرس اکسیداتیو شامل مالون‌دی‌آلدئید (MDA)، سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، کاتالاز (CAT) و گلوتاتیون پراکسیداز (GPx) با روش اسپکتروفتومتری اندازه‌گیری شد. بزاق زالوی طبی به‌طور معنادار غلظت اسپرم، تعداد کل، تحرک پیشرونده و کل و مورفولوژی نرمال را افزایش و تحرک غیرپیشرونده، اسپرم‌های بی‌حرکت، ناهنجاری‌ها، سلول‌های نابالغ، پروتامین و آسیب DNA را کاهش داد (05/0 > p ). همچنین، بزاق زالو به‌طور معنادار نشانگرهای استرس اکسیداتیو (MDA) را کاهش و سطح آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی (SOD، CAT، GPx) را افزایش داد (05/0 > p ). این یافته‌ها نشان می‌دهد که بزاق زالوی طبی می‌تواند با کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود وضعیت کروماتین، کیفیت اسپرم و پتانسیل باروری مردان نابارور را ارتقا دهد و می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مکمل در کنار درمان‌های رایج ناباروری مطرح شود. انجام مطالعات بالینی گسترده‌تر برای ارزیابی کارایی و ایمنی این رویکرد توصیه می‌شود.