قابلیت هضم برون‌تنی و تفکیک بخش‌های مختلف پروتئین دانه‌ی سویای جوانه‌زده و اکسترود شده با استفاده از سامانه CNCPS

نویسندگان

1 Department of Animal Sciences, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran

2 گروه علوم دامی، واحد ورامین - پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین - پیشوا، ایران

3 گروه علوم دامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه علوم دامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.60833/ascij.2026.1230609
چکیده

این پژوهش با هدف تفکیک بخش‌های مختلف پروتئین دانه‌ی سویا تحت فرآیندهای جوانه‌زنی و اکستروژن بر اساس سامانه CNCPS و نیز بررسی قابلیت هضم برون‌تنی آن انجام شد. در ابتدا، دانه‌های سویا به مدت ۴۸ و ۷۲ ساعت جوانه‌زنی شده و فرآیند اکسترود کردن در دمای ۱۴۵ درجه سانتی‌گراد اعمال گردید. سپس تیمارهای آزمایشی در شش گروه شامل: 1) دانه سویای خام، 2) دانه سویای دو روز جوانه‌زده، 3) دانه سویای سه روز جوانه‌زده، دانه سویای خام اکسترودشده، 4) دانه سویای دو روز جوانه‌زده اکسترودشده، 5) دانه سویای سه روز جوانه‌زده اکسترودشده مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این مطالعه، بخش‌بندی پروتئین بر اساس سامانه CNCPS (شامل A، B 1 ، B 2 ، B 3 و C) و قابلیت هضم برون‌تنی پروتئین با استفاده از روش استاندارد مَک‌نیون اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد تیمارهای آزمایشی دانه سویا اثر معنی‌داری بر قابلیت هضم ماده خشک و پروتئین خام در شکمبه، پس‌شکمبه و کل دستگاه گوارش داشتند (05/0> p ). قابلیت هضم کل دستگاه گوارش ماده خشک بین 81 تا 97 درصد و پروتئین خام بین 67 تا 85 درصد متغیر بود. اکسترود کردن قابلیت هضم شکمبه‌ای را کاهش و قابلیت هضم روده‌ای پروتئین را افزایش داد ، در حالی که جوانه‌زنی هضم شکمبه‌ای و پس‌شکمبه‌ای پروتئین را بهبود بخشید. فرآوری دانه سویا با استفاده از اکسترود کردن و جوانه‌زنی، قابلیت هضم پروتئین و ماده خشک را در نشخوارکنندگان بهبود می‌بخشد و اهمیت انتخاب روش مناسب فرآوری برای افزایش بهره‌وری تغذیه‌ای را نشان می‌دهد.