آسیب‌پذیری محله‌های شهری در برابر زلزله با رویکرد ارتقاء تاب‌آوری (ناحیه 7 منطقه 1)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، واحد یادگار امام خمینی(ره) -شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی،گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی(ره) -شهرری،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی،گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی(ره) -شهرری،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. *(مسوول مکاتبات)

doi
چکیده

زمینه و هدف : در دهه های اخیر بلایای رخ‌داده نظیر زلزله در ایران حاکی از این موضوع است که جوامع انسانی و اقتصادهای محلی بیشتر به خطر افتاده‌اند و ریسک‌ها نیز افزایش‌یافته است. لذا شهرها به‌عنوان بستر وقوع حوادث داراي اهمیت زيادي مي باشند، که به این منظور ارتقاء تاب‌آوری پس از زلزله در نقاط شهری از اهمیت زیادی برخوردار است. منطقه 1 شهر تهران با توجه به قرارگیری بر روی گسل و همچنین چالش‌های شهری گسترده امروزه یکی از جوامع آسیب‌پذیر در برابر زلزله است که بر این اساس ناحیه 7 آن به دلیل تمرکز ساختمان‌های بلندمرتبه،کمبود فضاهای باز و مشکلات مدیریت بحران بیش از سایر نواحی آن با چالش‌های تاب‌آوری مواجهند. روش بررسی: هدف از پژوهش حاضر سنجش آسیب‌پذیری محله‌های ناحیه 7 در برابر زلزله با رویکرد تاب‌آوری است. این پژوهش با توجه به هدف از نوع کاربردی و درزمینه  نحوه گردآوری داده ها از نوع پیمایشی و در رابطه با ماهیت داده ها از نوع پژوهش های کمی است.ابزار اصلی گردآوری داده‌های میدانی پژوهش، پرسشنامه تاپسیس می‌باشد کـه برپایـه پیشـینه پژوهش و مطالعات مقدماتی پژوهشگران درزمینه  هماهنگ کردن پرسشنامه اصلی با شـرایط و مقتضیات خدمات مدیریت محلی تنظیم شده است.جامعه آماری تحقیق را کلیه کارشناسان و متخصصان حوزه مدیریت بحران و برنامه‌ریزی شهری تشکیل می دهند که حجم نمونه آن بر اساس فرمول کوکران تعداد 40 نفر تخمین زده شد یافته ها: پژوهش حاضر با استفاده از آزمون میانگین در نرم افزار spss و در راستای سنجش میزان تاب‌آوری در محله‌ها از روش تصمیم‌گیری چند شاخصه تاپسیس در نرم افزار matlab استفاده‌شده است . بحث و نتیجه گیری: نتایج نشان داد بیشترین میزان چالش در تاب‌آوری شهری ناحیه 7 مربوط به تاب‌آوری نهادی و محیطی-کالبدی می‌باشد و هر سه محله تجریش ، باغ فردوس و قیطریه از مقادیر کمتری درزمینه  شاخص‌های تاب‌آوری شهری در برابر زلزله برخوردارند که در این میان تجریش با 0.73 از میزان تاب‌آوری مناسب‌تری نسبت به باغ فردوس و سپس قیطریه برخوردار است.