اثر نابرابری درآمد بر ارتباط میان رشد اقتصادی و آلودگی محیط زیست در ایران

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. *( مسوول مکاتبات)

2 کارشناس ارشد، رشته اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: هدف اصلی مقاله حاضر بررسی اثر نابرابری درآمد بر ارتباط میان رشد اقتصادی و آلودگی محیط زیست در ایران است. در این راستا، سرانه تولید ناخالص داخلی حقیقی، سرانه انتشار دی‌اکسید کربن (CO 2 ) و ضریب جینی به­ترتیب به­عنوان شاخص­هایی از رشد اقتصادی، آلودگی محیط‌زیست و نابرابری درآمد به­کار گرفته شده­اند. روش بررسی: بدین منظور، یک مدل تجربی با استفاده از رویکرد خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی ( ) و داده‌های مربوط به دوره زمانی 1399-1363 برآورد می‌شود. یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل­ هم­انباشتگی نشان می­دهند که در بلندمدت، با افزایش درآمد سرانه، انتشار CO 2 ابتدا کاهش می­یابد و پس از فرا رسیدن یک آستانه درآمدی معین شروع به افزایش می­کند. همچنین، با توجه به یافته­ها، با افزایش نابرابری درآمد، آلودگی محیط‌زیست در سطح پایین‌تری از درآمد سرانه به حداقل مقدار خود می­رسد. علاوه بر این، نتایج نشان می‌دهند که تأثیر نابرابری درآمد بر آلودگی محیط‌زیست به سطح درآمد سرانه بستگی دارد و اثر بلندمدت متغیرهای کنترلی مصرف سرانه سوخت‌های فسیلی و سهم ارزش افزوده بخش صنعت و معدن بر آلودگی محیط‌زیست مثبت و از نظر آماری معنادار است. بحث و نتیجه ‌ گیری: این نتایج دلالت بر این دارد که فرضیه منحنی کوزنتس زیست محیطی (EKC) مبنی بر رابطه U معکوس شکل میان رشد اقتصادی و آلودگی محیط زیست برای ایران تأیید نمی‌شود. همچنین، افزایش نابرابری درآمد منجر به انتقال منحنی U-شکل توصیف کننده­ی ارتباط میان رشد اقتصادی و آلودگی محیط‌زیست به سمت چپ می‌شود. مهم­ترین دلالت سیاستی پژوهش حاضر این است که به موازات سیاست‌های رشدی، توزیع عالانه‌تر درآمد می­تواند به کاهش آلودگی محیط زیست کمک نماید.