اثر نابرابری درآمد بر ارتباط میان رشد اقتصادی و آلودگی محیط زیست در ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. *( مسوول مکاتبات)
2 کارشناس ارشد، رشته اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: هدف اصلی مقاله حاضر بررسی اثر نابرابری درآمد بر ارتباط میان رشد اقتصادی و آلودگی محیط زیست در ایران است. در این راستا، سرانه تولید ناخالص داخلی حقیقی، سرانه انتشار دیاکسید کربن (CO 2 ) و ضریب جینی بهترتیب بهعنوان شاخصهایی از رشد اقتصادی، آلودگی محیطزیست و نابرابری درآمد بهکار گرفته شدهاند. روش بررسی: بدین منظور، یک مدل تجربی با استفاده از رویکرد خودرگرسیونی با وقفههای توزیعی ( ) و دادههای مربوط به دوره زمانی 1399-1363 برآورد میشود. یافتهها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل همانباشتگی نشان میدهند که در بلندمدت، با افزایش درآمد سرانه، انتشار CO 2 ابتدا کاهش مییابد و پس از فرا رسیدن یک آستانه درآمدی معین شروع به افزایش میکند. همچنین، با توجه به یافتهها، با افزایش نابرابری درآمد، آلودگی محیطزیست در سطح پایینتری از درآمد سرانه به حداقل مقدار خود میرسد. علاوه بر این، نتایج نشان میدهند که تأثیر نابرابری درآمد بر آلودگی محیطزیست به سطح درآمد سرانه بستگی دارد و اثر بلندمدت متغیرهای کنترلی مصرف سرانه سوختهای فسیلی و سهم ارزش افزوده بخش صنعت و معدن بر آلودگی محیطزیست مثبت و از نظر آماری معنادار است. بحث و نتیجه گیری: این نتایج دلالت بر این دارد که فرضیه منحنی کوزنتس زیست محیطی (EKC) مبنی بر رابطه U معکوس شکل میان رشد اقتصادی و آلودگی محیط زیست برای ایران تأیید نمیشود. همچنین، افزایش نابرابری درآمد منجر به انتقال منحنی U-شکل توصیف کنندهی ارتباط میان رشد اقتصادی و آلودگی محیطزیست به سمت چپ میشود. مهمترین دلالت سیاستی پژوهش حاضر این است که به موازات سیاستهای رشدی، توزیع عالانهتر درآمد میتواند به کاهش آلودگی محیط زیست کمک نماید.