فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: حذف چرای دام از مراتع و به عبارتی قرق مراتع؛ به­عنوان روشی برای احیای اکوسیستم های مرتع تخریب شده و نیز یک اقدام حیاتی برای بهبود ساختار و عملکرد اکوسیستم، از جمله عناصری مانند کربن خاک و مواد مغذی در نظر گرفته می‌شود. با این حال، اثربخشی آن در مراتع ییلاقی به خوبی شناخته نشده است. این پژوهش با هدف بررسی اثرات قرق بر خصوصیات پوشش گیاهی و خاک در ذخیره­گاه بیوسفری میانکاله مازندران انجام شده است. روش بررسی: به این منظور دو منطقه قرق و چرا شده انتخاب شد. نمونه­برداری پوشش گیاهی در پلات­های یک متر مربعی با توجه به پوشش منطقه و خاک از عمق 30-0 سانتی­متر به روش سیستماتیک- تصادفی انجام گردید. سپس ویژگی­های پوشش گیاهی و خاک شامل کلاس خوشخوراکی، فرم زیستی، طول عمر، فرم رویشی، شاخص­های تنوع شانون واینر و سیمپسون، غنای گونه منهینیک و مارگالف، تعداد گونه و یکنواختی، همچنین درصد رس، سیلت، شن، ماده آلی، رطوبت، هدایت الکتریکی، وزن مخصوص ظاهری و اسیدیته خاک تعیین شد. به­منظور مقایسه ویژگی­های مورد نظر از آزمونt  مستقل استفاده گردید. یافته ها: نتایج نشان داد که اجرای عملیات قرق سبب تغییر در برخی ویژگی­های پوشش گیاهی و خاک در این مراتع شده­است. به­طوری که درصد رس، رطوبت، ماده آلی خاک و شاخص­های تنوع شانون واینر و سیمپسون، غنای گونه منهینیک و مارگالف، به­طور معنی­داری (p≤0.05) افزایش یافته است اما میانگین درصد سیلت، شن، وزن مخصوص ظاهری، اسیدیته و شاخص یکتواخی در منطقه چرا شده با منطقه قرق تفاوت معنی­داری نشان نداده است. بحث و نتیجه گیری: به­طور کلی نتایج نشان داد، قرق موجب بهبود شاخص­های کمی و کیفی گیاهی و خاک در منطقه مورد مطالعه شده­است و به­دلیل اثرات مثبت بر پایداری اکوسیستم مرتعی، توجه مدیران مرتع و اقدامات عملی در جهت کنترل شدت چرا را می­طلبد.