ارزیابی ارزش اقتصادی خدمات تفرجی اکوسیستم منطقه ساحلی شهرستان نور به روش هزینه سفر (TCM)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت و اقتصاد، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، گلستان، ایران.

2 دکترا، دفتر برنامه و بودجه، معاونت برنامه ریزی و اقتصادی، وزارت جهاد کشاورزی، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، گلستان، ایران.

4 دانشیار، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، گلستان، ایران. *(مسوول مکاتبات)

doi
چکیده

زمینه و هدف: در سال­های اخیر، مناطق ساحلی به دلیل حساسیت فراوان و نیز ارزش بالای اکولوژیکی، اجتماعی- فرهنگی و اقتصادی در مطالعات مربوط به ارزش­گذاری خدمات اکوسیستم­های دریایی و سواحل مورد توجه قرار گرفته­اند. در مطالعه حاضر، ارزش اقتصادی خدمات تفرجی ساحل شهرستان نور که به دلیل موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد و جاذبه­های طبیعی مکان مناسبی برای گردشگران است ارزیابی شد. روش بررسی: در این مطالعه، تابع تقاضای فردی و مازاد مصرف بازدیدکنندگان از منطقه ساحلی شهرستان نور با استفاده از روش هزینه سفر منطقه­ای و مقایسه سواحل سه شهرستان ایزدشهر، نور و رویان با روش هزینه سفر فردی به دست آمد. بنابراین، نظرسنجی اولیه از طریق توزیع 320 پرسشنامه صورت گرفت و سپس، اثر متغيرهای توصیفی بر تعداد دفعات بازدید از منطقه با استفاده از نرم­افزار R بررسی شد. آنگاه، ارزش تفرجي روزانه منطقه ساحلی شهرستان نور در سال 1401 محاسبه گردید. تعداد گردشگران منطقه مورد مطالعه که مربوط به هر یک از نواحی کشور هستند نیز با استفاده از آخرین سرشماری نفوس و مسکن و به ازای هر ده هزار نفر جمعیت ناحیه مورد نظر برآورد شد. یافته­ها: بنابر نتایج، ارزش تفرجي روزانه منطقه ساحلی شهرستان نور در سال 1401 برابر با 1،882،525،200 ریال به­دست آمد. همچنین، مازاد مصرف­کننده برای هر بازدیدکننده ساحل ایزدشهر برابر با 75/468 و ارزش کل خدمات تفرجی اکوسیستم منطقه ساحلی ایزدشهر 21،062،146،688 ریال، مازاد مصرف کننده برای هر بازدیدکننده از ساحل نور برابر با 01/39 و ارزش کل خدمات تفرجی اکوسیستم منطقه ساحلی نور 4/807،572،368  ریال و مازاد مصرف کننده برای هر بازدیدکننده از ساحل رویان برابر با 43/42 و ارزش کل خدمات تفرجی اکوسیستم منطقه ساحلی رویان 1،748،522،887 ریال به دست آمد. بحث و نتیجه­گیری: بر اساس نتایج روش هزینه سفر روش مناسبی برای محاسبه ارزش اقتصادی تفرجی اکوسیستم­های ساحلی است.