شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر مدیریت بحران در تجمعات انبوه انسانی بر اساس مدل های DEMATEL و ANP

نویسندگان

1 دانشیارگروه محيط زيست دانشگاه آزاداسلامي واحد تهران شمال -تهران - ایران.

2 گروه مهندسی صنایع ، دانشکده فنی، دانشگاه ازاد اسلامی واحد قزوین - قزوین – ایران. *(مسوول مکاتبات)

3 دانشیار انگل‌شناسی پزشکی .گروه انگل شناسی، دانشکده پیراپزشکی مرکز تحقیقات بیماری‌های مشترک انسان و دام دانشگاه علوم پزشکی ایلام -ایران.

4 دانش آموخته دکتری مدیریت محيط زيست دانشگاه آزاداسلامي واحد تهران شمال- تهران - ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: مراسم و رویدادهای بزرگ انسانی با حضور جمعیت بالا، هرساله در نقاط مختلف جهان اتفاق می‌افتد. از طرفی تراکم بالای جمعیت انسانی انبوه در فضاهای کوچک موجب ماهیت پرخطر این تجمعات شده است که می‌تواند سلامتی و ایمنی حاضران را مورد تهدید قرار دهد. مطالعه حاضر با هدف شناسایی و رتبه بندی عوامل تاثیر گذار بر مدیریت بحران در میان تجمعات انبوه انسانی در مرز بین‌المللی مهران انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه جهت گردآوری و تحلیل داده‌ها از تلفیق روش DEMATEL و ANP استفاده شده است. اطلاعات مورد نیاز جهت انجام مراحل هفت‌گانه تکنیک دنپ، از طریق دریافت نظر متخصصین با استفاده از پرسشنامه استاندارد گردآوری شده است. معیارهای مورد سنجش در این مطالعه در قالب دو شاخص اصلی تاب آوری در مدیریت بحران (احتمال بروز بحران و شدت بحران) دسته‌بندی شدند که در نهایت با توجه به نتایج حاصل از سوپرماتریس موزون تکنیک دنپ، عوامل دخیل شناسائی و رتبه بندی گردیدند. یافته ها: بر اساس نتایج بدست آمده از شاخص احتمال بروز بحران، معیار وجود سازه های ناپایدار و ناایمن بالاترین وزن (7811/0) و معیار تراكم جمعيت در رتبه دوم (0820/0) قرار دارد. همچنین نتایج حاصل از شاخص شدت بحران نشان داد که معیار نقص امكانات حمل و نقل جهت افراد سالمند و ناتوان جسمي بالاترین وزن (1244/0) و معیار وجود بيماري‌هاي گوارشي و تنفسي بدليل تراكم جمعيت در رتبه دوم (1212/0) قرار دارد. بحث و نتیجه گیری: نتیجه مطالعه حاضر نشان داد که شاخص های ایمنی سازه و روند تردد و حمل و نقل زوار بویژه در گروه های آسیب پذیر می تواند به عنوان عوامل موثر در مدیریت بحران تجمعات انبوه انسانی در نظر گرفته شود لذا پیشنهاد می گردد مدیران قبل از برگزاری هر گونه مراسم تجمعات انبوه نسبت به ارزیابی خطر و بررسی شاخص های مذکور اقدامات لازم را به عمل آورند.