جهانی سازی اقتصادی و کیفیت زیست محیطی با تاکید بر اثرات آستانه‌ای حاکمیت دولتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. *(مسوول مکاتبات)

3 گروه اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 گروه اقتصاد، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: جهانی شدن روندي رو به رشد و غیر قابل توقف است که با رویکرد یکپارچه سازي اقتصاد جهانی و تجارت آزاد آغاز شد؛ اما حوزه هاي مختلف به جز اقتصاد را نیز تحت تأثیر قرار داده و یکی از مهم ترین بخش هاي متأثر از آن محیط زیست است . برخی بر این باورند که فعالیت هاي اقتصادي ممکن است محیط زیست را با خطر جدي مواجه کند. در مقابل گروهی عقیده دارند رشد اقتصادي براي رسیدن به محیط زیست سالم تر با آلودگی کم تر لازم است. هدف از این مقاله بررسی رابطه جهانی سازی اقتصادی و  کیفیت زیست محیطی با تاکید بر اثرات آستانه‌ای حاکمیت دولتی می باشد. روش بررسی: برای این منظور از مدل با رویکرد آستانه­ای پانل ( PSTR ) بر اساس داده‌های سالانه کشورهای منتخب منا و شمال خاورمیانه طی دوره 2021-2005 استفاده شد. یافته ها: با استفاده از یک مدل PSTR که در آن متغیر انتقال در مدل اول کیفیت مقررات ( RQ ) و در مدل دوم حاکمیت دولتی ( INST ) است، تابع تحلیل جهانی سازی اقتصادی و کیفیت زیست محیطی مدل­سازی می­شود. نتایج برآورد قسمت خطی مدل اول و دوم (رژیم اول) نشان می­دهد که متغیرهای حجم تجارت ( EG ) و تولید ناخالص داخلی ( GDP ) رابطه مثبت با انتشار دی اکسید کربن ( CO 2 ) دارند. بطوریکه به ازای یک واحد افزایش در حجم تجارت و تولید ناخالص داخلی به ترتیب؛ 07/0 و 12/0 واحد انتشار گاز گلخانه‌ای در مدل دوم افزایش می‌یابد. همچنین نتایج برآورد قسمت غیرخطی مدل اول و دوم (رژیم دوم) نشان از وجود رابطه مثبت متغیرهای حجم تجارت ( EG ) و تولید ناخالص داخلی ( GDP ) با شاخص انتشار دی اکسید کربن ( CO 2 ) را نشان می­دهد. متغیرهای حاکمیت دولتی ( RQ )، اثربخشی دولت ( GE ) و کنترل فساد ( CC ) در مدل اول منجر به کاهش انتشار دی اکسید کربن ( CO 2 ) منجر می‌شوند. بحث و نتیجه گیری: کیفیت محیطی در پرتو اهداف توسعه پایدار به عنوان یک چالش مطرح است. رشد توسعه پایدار مستلزم آلودگی کم یا بدون آلودگی زیست محیطی است و به نهادها و فعالیت های اقتصادی موجود در منطقه بستگی دارد. در نتیجه، عواملی مانند کنترل فساد، کیفیت نظارتی و فعالیت‌های اقتصادی (به عنوان مثال، فعالیت‌های کشاورزی، باز بودن تجارت و کمک‌های خارجی) باید نقش عمده و مهمی در فرآیند پایداری داشته باشند. جهانی شدن اقتصادی و نهادها اثرات منفی و مثبتی بر محیط زیست دارند. مطالعات گذشته برای گرم کردن بحث‌های انتقادی در مورد بهبود سیاست‌های موجود برای توانمند ساختن دولت‌ها برای حفظ کیفیت محیطی با توجه به عوامل درون‌زا محور بوده است. با این حال، مهم است که بحث‌های سیاست‌گذاری معاصر را به این مفهوم تغییر دهیم که تغییر روابط بین تخریب محیط‌زیست و عوامل برون‌زا حاکمیت دولتی می‌تواند یک گزینه مناسب باشد.