اولویت بندی معیارهای زیست محیطی برای انتخاب محل بهینه دفن پسماند شهری در مناطق خشک ایران با استفاده از روش بهترین-بدترین(BWM ) (مطالعه موردی :شهرستان یزد)
نویسندگان
1 گروه منابع طبیعی- مهندسی محیط زیست- آلودگی ها، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. *(مسوول مکاتبات)
2 گروه منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران-ایران.
3 گروه منابع طبیعی- مهندسی محیط زیست- آلودگی ها، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
4 استاد دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران-ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: مکان دفن پسماند شهری یکی از نگرانیهای توسعه پایدار و در حقیقت معضلی برای سه شاخص اصلی آن (اجتماع، اقتصاد و محیط زیست) میباشد، انتخاب مکان مناسب میتواند اثرات زیستمحیطی را به حداقل برساند و مبنای درستی برای مدیریت پسماند جامد(SWM) ایجاد نماید، این پژوهش با هدف اولویتبندی معیارهای زیست محیطی محل بهینه دفن پسماند شهری در مناطق خشک ایران با استفاده از روشBWM در شهرستان یزد در سال 1401 انجام شد، روش بررسی: در این پژوهش توصیفی، با استفاده از نظرسنجی از متخصصان براي امتیازدهی معیارهاي محیطزیستی و اقتصادي-اجتماعی و سپس وزن دهی (BWM)، وزن هر کدام از معیارها محاسبه گردید، جهت تجزیه و تحلیل و ارزیابی معیارهای وزن دهی شده توسط پاسخ گویان برای مکانهای دفن پسماندها و تدوین معیارهای بومی جهت منطقه مورد مطالعه از نرم افزار LINGO استفاده گردید و نسبت به اولویتبندی مناسبترین معیارهای مکانیابی محل دفن پسماندهاي شهرستان یزد اقدام شد. یافته ها: نتایج حاصل از روش BWM نشان داد معیار اکولوژیکی مهمترین معیار در تعیین محل دفن پسماند در مناطق خشک بوده است، همچنین معیارهای هیدرولوژی، معیار اقتصادی- اجتماعی و معیار زمینشناسی نیز در رتبههای دوم تا چهارم از لحاظ اهمیت میباشند و در خصوص زیرمعیارهای مربوط به معیار اکولوژیکی، مناطق حفاظت شده با امتیاز 231/0 بالاترین امتیاز را کسب نموده است و به ترتیب بعد از آن فاصله از زمینهای کشاورزی با امتیاز 099/0 در رده دوم قرار گرفته است. فاصله از تالابها، دریاچهها و شبکه آب شهری و فاصله از آن، رودخانههای فصلی و دائمی و مسیلها در رتبه سه و چهار و پنج میباشد، بحث و نتیجه گیری: طبق نتایج و اولویت معیارها در مناطق خشک، پیشنهاد برنامههای آموزشی سیستم دفع پسماند براساس معیارهاي جدید به مردم ارائه گردید، چرا که فرهنگسازی سبب باعث میگردد پسماندها قبل از ورود به مخازن حمل، زبالههاي بازیافتی به صورت اصولی و استاندارد از سایر زایدات ها جدا شوند. در نتیجه عامل موثر در کاهش آلودگیها و حفظ منابع طبیعی میباشد.