تحلیل اسطورهای ـ بینامتنی رمان حیرانی براساس نظریه آلودهانگاری ژولیا کریستوا
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان
doi
چکیده
ژولیا کریستوا با طرح نظریة بینامتنیت و با تکیه بر مباحث زبانشناسی و روانکاوی، رویکردهای نوینی برای تحلیل متون ارائه داده است. براساس نظریة آلودهانگاری که برآمده از دیدگاههای پساساختارگرایانه کریستواست، آفرینشگر ادبی به مثابة فاعل سخنگوی از خلال زبان نشانهای از آلودگیهای پیرامون خود برائت میجوید و به منظور تطهیر خود و جامعة پیرامونش، راهحلهایی ارائه میدهد از جمله پناه بردن به عالم اساطیر و کهنالگوها. در این جستار، کنشهای شخصیتهای رمان حیرانی اثر محمدعلی سجادی بر مبنای نظریة آلودهانگاری که خود تلفیقی است از نظریات روانکاوی و نشانهشناسی، برای رهایی از پدیدههای آلوده مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است و نتیجة این بررسی نشان میدهد که نویسنده در راستای رهایی از آلودگیهای فردی و اجتماعی به کهنالگوی آب، آنیما، جاودانگی، کوه و عدد هفت و همچنین شخصیتهای اسطورهای نظیر سیاوش و بهرام، مهر و گاو مقدّس و غیره نظر داشته است. از این حیث، این رمان از روابط اسطورهای ـ بینامتنی بهویژه با شاهنامه و داستان سیاوش برخوردار است.