جایگاه قطع دادرس در مذاهب خمسه با تکیه بر آیات و روایات
نویسندگان
1 هیأت علمی، حقوق، دانشگاه پیام نور، واحد بندر خمیر، ایران
2 هیأت علمی، حقوق، دانشگاه پیام نور، بین الملل قشم، ایران
doi
چکیده
در نظام آیین دادرسی ادله اثبات در امور کیفری رکن اساسی پرونده مطروح نزد قاضی را تشکیل میدهد. چراکه طبق اصل 37 قانون اساسی اصل بر برائت است و هیچ کس از نظر قانون مجرم شناخته نمیشود مگر اینکه جرم او در دادگاه صالح ثابت شود. جواز استناد دادرس غیر معصوم به قطع خود در مقام صدور حکم یکی از مسائل دیرینه و پرسابقه فقهی است که امروز خود مسألهساز شده و دغدغه دستگاه قضایی میباشد. بر این اساس پژوهش حاضر با تطور در آیات و روایات به بررسی جایگاه قطع دادرس در اثبات دعوا میپردازد و یادآور میشود که برخی از فقهای شیعه علم قاضی را، محکمترین دلیل، جهت صدور رأی در جرایم حدی میدانند، بدین جهت به کتاب، سنّت، اجماع و عقل استناد میکنند. عدهای دیگر از فقهای شیعه علم قاضی را برای اجرای حدود حجت نمیدانند و ادله خود را آیات قرآن، روایات، عقل، و قاعده درأ بیان میکنند. عدهای دیگر در این زمینه تفصیلاتی را مطرح کرده و محدودیتهایی برای آن مشخص ساختهاند. نظر به مقنن نبودن ادله اهل سنت مقاله حاضر تلاش میکند با ارائه دلیلی منطقی، مستندات اهل سنّت را مورد نقد قرار دهد؛ و در نهایت میزان حجیت علم قاضی در اجرای حدود را با توجه به قانون مجازات اسلامی ذکر مینماید.
