اثربخشی آموزش راهبردهای نظم جویی فرایندی هیجان در مقابله شناختی افراد مبتلابه سوءمصرف مواد: مطالعه تک آزمودنی

نویسندگان
doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی آموزش راهبردهای نظم جویی فرایندی هیجان در مقابله شناختی افراد مبتلابه سوءمصرف مواد مخدر و محرک بود. در قالب یک طرح تجربی تک آزمودنی دو نفر مبتلابه سوءمصرف ماده شیشه و دو نفر مبتلابه سوءمصرف ماده تریاک مراجعه‌کننده به مراکز ترک اعتیاد به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب ‌شده و تحت آموزش راهبردهای نظم جویی فرایندی هیجان به مدت ده جلسه به ‌صورت فردی قرار گرفتند، که با 4 نفر مبتلابه ماده محرک شیشه و تریاک همتاسازی شدند و طی 6 بار (1 بار خط پایه، 4 بار تدبیر، 1 بار پیگیری) به ‌وسیله‌ی پرسشنامه نظم جویی شناختی هیجان (CERQ) ارزیابی شدند. برای تجزیه‌ و تحلیل داده ها از شاخص های تغییرات روند، شیب، اندازه اثر و شاخص کوهن و بازبینی فراز و فرود نمودارها استفاده شد. نتایج نشان داد که راهبردهای سازش نایافته مقابله شناختی (ملامت خویش، فاجعه سازی، نشخوار فکری، ملامت دیگران) آزمودنی های مبتلابه سوءمصرف مواد کاهش و راهبردهای سازش یافته مقابله شناختی (تمرکز مجدد مثبت، ارزیابی مجدد مثبت، تمرکز بر برنامه‌ریزی، پذیرش، دیدگاه گیری) افزایش قابل‌توجهی نسبت به آزمودنی های گروه گواه داشته‌اند که این نشان دهنده اثربخشی درمان بوده است. آموزش راهبردهای نظم جویی فرایندی هیجان می تواند سبب بهبود راهبردهای مقابله شناختی افراد مبتلابه سوءمصرف مواد گردد که بازگشت به رفتارهای مصرفی و اجباری در سوءمصرف مواد را کاهش می دهد.