تحلیل ساختاری حدیث ضیف ابراهیم(ع) در قرآن کریم با تکیه بر دو محور جانشینی و همنشینی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
2 دانشجوی دوره دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
doi
چکیده
بررسی روابط همنشینی و جانشینی واژگان، یکی از مباحث ضروری و لازم برای درک و تحلیل مفاهیم قرآن مجید، به شمار میآید. تعلیم و تربیت از جمله اهداف نزول این کتاب آسمانی است، کتابی که رحمتی است برای گروندگان، و زیانی برای تبهکاران تا بندگی فروغ ارشادی آن از ورای قرون متمادی در کلیه زمینهها بر تارک زندگی معنوی و مادی انسانها پرتو افکنده و انوار هدایتش اندیشههای جویندگان کمال مطلق در حیات را سمت و سو بخشیده و پیروانش را در ابعاد تعلیمی و تربیتی مستفیض گردانیده است. نمونه بارز تربیتی قرآن را میتوان در حدیث ضیف ابراهیم(ع) جستوجو کرد. تمام عناصراین داستان، در یک زنجیره خطی در کنار هم چیده شدهاند، تا آداب مهمانی را به انسان بیاموزد. جستار حاضر کوشیده است با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر دو محور جانشینی و همنشینی به بررسی ساختاری آیات مربوط به آداب مهمانی در داستان مذکور بپردازد. برخی از نتایج پژوهش نشان میدهد که در این داستان، بیشتر بر محور جانشینی تکیه شده است. در محور همنشینی برای انتقال پیام اصلی داستان، عبارتها به گونهای در کنار هم و در یک خط افقی قرار گرفتهاند تا آداب مهمانی را به ترتیب بیان نماید، که مصداق بارز آن را در انسجام شخصیت حضرت ابراهیم(ع) با سایر شخصیتها مشاهده میکنیم.
