گونههای تأویل در روایات با تأکید بر روایات تفسیری صادقین(ع)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تصوف و عرفان اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کاشان، کاشان
3 استادیار گروه حدیث جامعه المصطفی(ص) العالمیه، قم
doi
چکیده
یکی از انواع تفاسیر قرآن مجموعه تفاسیری است که به عنوان تفاسیر روایی از آنها یاد میشود. در این تفاسیر که مجموعهای از روایات تفسیری است، این روایات هم از جهت مضمون و هم از جهت روش بیان تفسیری دارای انواع مختلفی میباشند. یکی از پربسامدترین روایات از حیث مضمون، روایات تأویلی است. از طرفی در تفاسیر عرفانی و حتی علم عرفان نیز بحث تأویل از مهمترین مباحث مطرحشده میباشد. شناخت گونههای روایات تأویلی علاوه بر اینکه در فهم روایات تفسیری تأثیرگذار است، در شناخت نسبت میان این روایات و مباحث تأویل عرفانی نیز نقش مهمی ایفا میکند. این تحقیق به روش توصیفی- تحلیلی به بیان گونههای روایاتی که به نحوی در آنها یا تأویل بیان شده و یا از نظر مصداقی تأویلی صورت گرفته است میپردازد. در نتیجه تحقیق گونههای متعدد و متنوعی از روایات تأویلی به دست آمد که از جمله آنها تأویل طولی، عرضی، باطنی، ادبی- نحوی، ترکیبی، مجازی، خبری، انشایی، جری و تطبیقی و دلالی را میتوان نام برد.