بررسی تأثیر کمیته حسابرسی بر رابطه بین حسابداری خلاق و کیفیت گزارشگری مالی در بانک‌های تجاری

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.

doi
https://doi.org/10.71923/ichs.2025.1220047
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر کمیته حسابرسی بر رابطه بین حسابداری خلاق و کیفیت گزارشگری مالی در بانک‌های تجاری انجام شده است. جامعه آماری ، کارمندان بانک‌های استان بودند و نمونه‌گیری به روش تصادفی ساده انجام شد که در نهایت 392 پرسشنامه معتبر جمع‌آوری گردید. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه و روش تحلیل داده‌ها مدل ساختاری معادلات جزئی (PLS) بود. روایی و پایایی پژوهش مورد تأیید قرار گرفت. نتایج تحلیل نشان داد مسائل اخلاقی بیشترین تأثیر مثبت و معنادار را بر کیفیت گزارشگری مالی دارند که تأکید بر رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای برای جلوگیری از تحریف اطلاعات مالی دارد. کیفیت افشا نیز نقش مکمل ولی قابل توجهی در ارتقای شفافیت گزارشگری مالی ایفا می‌کند. کنترل داخلی تأثیر مهمی در تضمین صحت گزارش‌های مالی دارد و ساختار مالکیت با بیشترین ضرایب نقش قوی در تقویت انگیزه‌های نظارتی و بهبود کیفیت گزارشگری ایفا می‌کند. همچنین، کمیته حسابرسی به عنوان عامل تعدیل‌کننده، توانست اثر مثبت این عوامل را بر کیفیت گزارشگری مالی تقویت کند، که اهمیت جایگاه این نهاد در ارتقای حاکمیت شرکتی و مقابله با حسابداری خلاق را نشان می‌دهد. این نتایج با پژوهش‌های پیشین همسو است و پیشنهاد می‌شود بانک‌ها در جهت تقویت زیرساخت‌های اخلاقی، کنترلی و نظارتی، به ویژه استقلال و تخصص کمیته حسابرسی، گام‌های مؤثری بردارند تا کیفیت گزارشگری مالی به نحو چشمگیری بهبود یابد. این پژوهش ضمن تأکید بر نقش تعاملی کمیته حسابرسی، زمینه‌ساز تحقیقات آتی در مطالعه اثرات متغیرهای فرهنگی، فناورانه و مقرراتی بر کیفیت گزارشگری مالی در نظام بانکی ایران است.