بررسی رابطه استفاده از فضای مجازی با خودتنظیمی هیجانی و گرایش به رفتارهای پرخطر در کودکان سنین دبستان

نویسندگان
doi
چکیده

افزایش روزافزون استفاده کودکان از فضای مجازی در سال‌های اخیر، موجب بروز نگرانی‌هایی در زمینه رشد هیجانی و شکل‌گیری الگوهای رفتاری پرخطر در آن‌ها شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه میان استفاده از فضای مجازی با خودتنظیمی هیجانی و گرایش به رفتارهای پرخطر در کودکان سنین دبستان بود. این مطالعه به روش توصیفی-همبستگی انجام شد و جامعه آماری آن شامل کلیه دانش‌آموزان پایه سوم تا ششم ابتدایی شهر کبودرآهنگ در سال تحصیلی 1403-1404 بود. نمونه‌ای به حجم ۱۵۰ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامه اعتیاد به تلفن همراه سواری (۱۳۹۳)، پرسش‌نامه تنظیم هیجانی ماورولی و همکاران (۲۰۰۸) و پرسش‌نامه خطرپذیری زاده‌محمدی (۱۳۹۰) بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام شد. نتایج نشان داد که بین استفاده از فضای مجازی و خودتنظیمی هیجانی، رابطه‌ای معکوس و معنادار (r = –0.43, p < 0.01) وجود دارد، در حالی‌که استفاده از فضای مجازی با خطرپذیری رابطه مستقیم و معنادار دارد (r = 0.49, p < 0.01). همچنین، بین خودتنظیمی هیجانی و خطرپذیری نیز همبستگی منفی معنادار مشاهده شد (r = –0.52, p < 0.01). تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که استفاده از فضای مجازی (β = 0.38, p < 0.001) و خودتنظیمی هیجانی (β = –0.44, p < 0.001) به‌صورت معناداری توانستند 37 درصد از واریانس خطرپذیری را پیش‌بینی کنند (R² R²= 0.37, F = 42.78, p < 0.001). این یافته‌ها بر اهمیت نقش خودتنظیمی هیجانی در تعدیل آثار منفی فضای مجازی و ضرورت طراحی مداخلات آموزشی و پیشگیرانه برای ارتقای این مهارت در کودکان دبستانی تأکید دارند.

کلیدواژه‌ها